Lycium barbarum L. Ekstraktı Kullanılarak ZnO Nanoyapılarının Yeşil Sentezi, Karakterizasyonu, Fotokatalitik, Antimikrobiyal ve Antioksidan Aktivitelerinin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA ZEYNEB ALTINTAŞ

Danışman: Feyza Öke Altuntaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Malzeme bilimi çalışmalarının en aktif alt alanlarından biri nanoteknolojidir. Optik, elektronik, çevre temizliği, kataliz, kozmetik ve tıp gibi birçok farklı endüstride metalik nanopartiküller sıklıkla kullanılmaktadır. Tek dağılımlı, toksik olmayan, yüksek saflıkta, oldukça kararlı ve makul fiyatlı metalik nanopartiküller üretmek için sentez metodolojilerinin geliştirilmesi, çeşitli uygulama alanları nedeniyle ivme kazanmıştır. Kimyasal ve fiziksel yöntemler çok dağılımlı, tekdüze olmayan, kararsız ve toksik nanopartiküller üretebilir; ayrıca sıklıkla tehlikeli maddelerin, karmaşık ekipmanların ve büyük miktarlarda enerjinin kullanılmasını gerektirirler. Bunun sonucunda alternatif yeşil sentez yöntemleri arayışının önemi artmıştır. "Goji berry" ya da "Kurt Üzümü"olarak da adlandırılan Lycium barbarum L, Çin ve Doğu Asya'da 2300 yıldır kullanılan oldukça besleyici bir bitkidir. L.barbarum L., çok çeşitli diğer kimyasal bileşenlerin yanı sıra karotenoidler, polisakkaritler, flavonoidler, amino asitler, vitaminler, betain, serebrosid ve eser mineraller içerir. Bitkilerle yeşil sentez mevcut olduğundan bu çalışmada L.barbarum L. bitki ekstraktının farklı konsantrasyonlarından üretilen ZnO nanopartiküllerinin sentezi, karakterizasyonu ve biyolojik aktiviteleri incelenmiştir. Bu tez çalışması, farklı konsantrasyonlarda goji meyvesi ekstraktı kullanılarak farklı kaynaklı çinko oksit (ZnO) nanoyapılarının uygun maliyetli ve çevre dostu yeşil sentez yöntemini rapor etmiştir. Optik, yapısal ve morfolojik özellikleri karakterize etmek için UV-Görünür Spektroskopi (UV-Vis) ve enerji dağılımlı X-ışını spektroskopisi (EDX) ile desteklenen alan emisyon taramalı elektron mikroskobu (FE-SEM) kullanılmıştır. ZnO nanoyapılarının düzensiz şekilli bir toplanmaya ve konfigürasyona sahip olduğu bulunmuştur. Ayrıca yeşil sentezle üretilen ZnO nanoyapılarının Staphylococcus aureus ATCC 25923 üzerinde güçlü bir antibakteriyel etki gösterdiği ayrıca antioksidan ve fotokatalitik aktivitelere sahip olduğu yapılan çalışmalarla gösterilmiştir.