Köy, kasaba ve şehir yerleşim yerlerinde, Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunların mukayesesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASIM KONUK
Danışman: Gıyasettin Aytaş
Özet:ÖZET Dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi, ülkemizde de kırsal ve kentsel yerleşim birimleri bulunmaktadır. Köy, kasaba ve şehir olarak belirginleşen yerleşim yerleri, nüfus oranına, sosyo-ekonomik özelliklere, geçim kaynaklarına göre özel bir yapı kazanmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarına göre köy nüfusu oranı bugün %35 seviyelerine inmiştir. Şehirleşmede görülen hızlı gelişme ve köy nüfusunun azalması, eğitim öğretim alanında da etkili olmuştur. Köy, kasaba ve şehrin kendine özgü yaşam şekli, buralarda yaşayan insanların sosyo-ekonomik düzeyleri ve eğitim-öğretim hizmetlerinden yaralanabilme imkânları arasında farklar vardır. Bu farklar pek çok yönüyle şehir lehine, bazı yönleriyle ise köy ve kasaba lehinedir. Demokratik bir toplumun bir gereği olarak bütün fertlere eşit eğitim öğretim imkânlarının sağlanması gerekir. Yukarıda ifade edilen nedenlerden dolayı yapılan bu araştırmada köy, kasaba ve şehirde yaşayan öğrencilerin; okuduğunu anlama ve yazılı anlatım beceri seviyelerinin tespit edilmesi köy, kasaba ve şehir yaşamının bu beceri üzerindeki etkileri, ailenin sosyo-ekonomik durumu, öğrencilerin sosyal boyutu, öğrenci ile aile arasındaki ilişkiler, çevrenin okula ve öğrenciye etkisi, ilköğretim ikinci kademe üzerinde ölçülmeye çalışılmıştır. Çalışmanın amacı, öğrencilerin ana dili eğitimini daha iyi almalarına yardımcı olmaktır. Araştırmanın sonucunda; köy, kasaba ve şehir öğrencilerinin okuduğunu anlama ve yazılı anlatım beceri seviyelerinde, özellikle 7., ve 8. sınıflarda belirgin farkların olduğu ortaya çıkmıştır. Okuduğunu anlama başarısı (8. sınıflarda) köyde %36, kasabada %32 iken şehirde %73'tür. Yazılı anlatım becerisi (8. sınıflarda) ise köy de %40,11 kasabada %22 iken şehirde %57'dir. Özellikle köy ve şehir yerleşim yerinde basan farklılığı 6. sınıflarda görülmemektedir. Bu da bize (İlköğretim 1. kademede) basanda büyük derecede öğretmenin etkili olduğunu göstermektedir. Okuduğunu anlama başarısı (6. sınıflarda) köy de %49 iken şehirde %53'tür. Öğrencilere anket aracılığıyla yöneltilen soruların cevaplarına bakıldığında, birçok açıdan kent öğrencilerinin köy öğrencilerine göre daha avantajlı ve ileri seviyede olduğu görülmektedir. 8.sınıflardaki öğrencilerden "okuduğunu anlama" becerisi bakımından şehirli öğrencilerin başarılı olmasında yaşanılan yerin sosyo-ekonomik ve kültürel konumun etkisi büyüktür. Anket ve test sonuçlan incelendiğinde, öğrencilerin başarısında (bulundukları yerleşim yerine bağlı olarak); okul, aile ve çevre faktörünün etkili olduğu görülmektedir.