Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE GÜRSOY
Danışman: Özge Vural
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Amaç:
Bu
çalışmada, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Onkoloji Kliniğinde çocukluk
çağı malignite tanısı ile takip edilen ve 2017–2024 yılları arasında Gazi
Üniversitesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesine yatışı yapılan 18 yaş altı hastaların,
yoğun bakım sürecindeki klinik durumlarının mortalite ve morbidite üzerine
etkilerinin değerlendirilmesi, mortalite risk faktörlerinin belirlenmesi ve
PRISM III, PELOD ile pSOFA mortalite skorlamalarının mortalite öngörüsündeki
geçerlilik ve güvenilirliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem:
Çalışmamızda
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Anabilim Dalı, Çocuk Onkoloji Bilim Dalında malign hastalık tanısı ile takipli,
Ocak 2017-Haziran 2024 tarihleri arasında yoğun bakım desteği alan olguların
elektronik kayıtları ve dosyaları retrospektif olarak incelenmiştir.
Bulgular:
Bu
çalışmada, Gazi Üniversitesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi’nde (ÇYBÜ) 2017–2024
yılları arasında yatan 124 pediatrik onkoloji hastasının 229 yatışı
değerlendirildi. Hastaların %55’i erkek, %45’i kız olup, ÇYBÜ yatış yaşı
ortalama 6,5 yıl olarak saptandı. En sık primer malignite tanıları santral
sinir sistemi tümörleri (%33), yumuşak doku tümörleri (%19) ve lenfoma (%15)
idi. Yoğun bakım desteği gereksiniminin en sık aktif tedavi evresinde ortaya
çıktığı görüldü. Başlıca ÇYBÜ başvuru nedeni solunum sıkıntısı, en yaygın organ
disfonksiyonu ise solunum sistemi disfonksiyonuydu. Destek tedaviler arasında
inotrop ilaç, mekanik ventilasyon, hemodiyaliz ve kan transfüzyonu ihtiyacının
ve süresinin artışı, mortalite ile anlamlı şekilde ilişkili bulundu (p<0,001).
Genel
mortalite oranı %28,2 olarak belirlendi. Genel sağkalım (OS) ortalama
58,66±4,32 ay, olaysız sağkalım (EFS) ise ortalama 2,75±0,6 ay olarak
hesaplandı. Bir yıllık OS %63,7 iken, 3 yıl ve sonrasında bu oran %56,7’de
sabitlendi. EFS ise ilk ay sonunda %50, üçüncü ayda %28,6 ve beşinci ayda %20
düzeyine gerilediği görüldü.
Mortalite
skorlama sistemleri incelendiğinde PRISM III, PELOD ve pSOFA skorlarının artışı
ile mortalite arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0,001). Sağkalımı
öngörmede en güçlü prognostik belirleyicinin PRISM III skoru olduğu belirlendi.
Sonuç:
Kanser,
çocukluk çağında önemli bir mortalite nedeni olmaya devam etmektedir. Tedavi
olanaklarındaki gelişmelere rağmen pediatrik onkoloji hastalarının yoğun bakım
desteğine duyduğu ihtiyaç giderek artmaktadır. Çalışmamızda, ÇYBÜ öncesinde
kemoterapi uygulanmış olması, inotrop ilaç ve mekanik ventilasyon süresinin
uzaması, kateter kültüründe üreme saptanması ve organ disfonksiyonu sayısının
artması, mortalite riskini artıran faktörler olarak belirlenmiştir. PRISM III,
PELOD ve pSOFA mortalite skorlarının yoğun bakım mortalitesini öngörmede
güvenilir prognostik belirleyiciler olduğu gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çocukluk Çağı Kanserleri, Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi, Mortalite Skorlamaları