2020-2024 yılları arasında Gazi Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde gastroenterolojik endoskopik işlem uygulanan hastaların klinik özellikleri ve sonuçları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ ŞEKER
Danışman: NAZLIHAN BOYACI DÜNDAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, 2020-2024 yılları arasında Gazi Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi'nde (YBÜ) takip edilen kritik hastalara uygulanan gastroenterolojik endoskopik işlemlerin endikasyonlarını, işlem türlerine göre dağılımlarını, klinik sonuçlarını ve gelişen komplikasyonları retrospektif olarak değerlendirmektir. Çalışma ile elde edilecek verilerin, yoğun bakım pratiğinde uygun hasta seçimi, doğru endikasyon belirlenmesi ve komplikasyonların öngörülmesi açısından klinik uygulamalara katkı sağlaması hedeflenmektedir. Yöntem: Bu retrospektif, gözlemsel ve tanımlayıcı çalışmada, 01.01.2020–31.12.2024 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi İç Hastalıkları YBÜ'de yatarak takip edilen ve 178 gastroenterolojik endoskopik işlem uygulanan 129 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Hastalara ait demografik, klinik, laboratuvar ve endoskopik veriler, yoğun bakım hasta dosyaları, endoskopi kayıtları ve hastane bilgi yönetim sistemi aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada gastroenterolojik endoskopik işlemlerin endikasyonları, işlem özellikleri, komplikasyonlar ve işlem sonrası klinik sonuçlar değerlendirilmiş, elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Komplikasyon gelişimini öngören faktörler Binary Lojistik Regresyon analizi ile belirlenmiştir., sayısal ve kategorik değişkenler uygun istatistiksel yöntemlerle karşılaştırılmış ve P<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 2020-2024 yılları arasında Gazi Üniversitesi İç Hastalıkları YBÜ'de gastroenterolojik endoskopik işlem uygulanan 129 hasta dahil edilmiş olup toplam 178 işlem değerlendirilmiştir. Hastaların %64,34'ü erkek olup medyan yaş 75 (64-81) yıl olarak saptanmıştır. İşlemlerin %78,65'ini özofagogastroduodenoskopi (ÖGD), %7,87'sini kolonoskopi, %7,3'ünü rektosigmoidoskopi ve %6,18'ini endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi (ERCP) oluşturmuştur. Hastaların %34,1'i yoğun bakım takibi sırasında exitus olmuştur. En sık yoğun bakım yatış nedenleri sepsis (%79,84), solunumsal nedenler (%48,84) ve gastrointestinal sistem (GİS) patolojileri (%40,31) olarak belirlenmiştir. Endoskopik işlemlerin en sık endikasyonu GİS kanaması olup, üst GİS kanamalarında en sık etiyolojiler gastrit, peptik ülser ve varis kanaması olarak saptanmıştır. İşlem sonrası komplikasyon oranı %13,4 olup en sık komplikasyonlar solunumsal problemler (%50) ve sepsis/şok gelişimi (%29,17) olarak izlenmiştir. Komplikasyon gelişimi ile ikinci endoskopik işlem uygulanması, işlem öncesi International normalized ratio (INR) yüksekliği, işlemin yoğun bakım kabulü öncesinde yapılması, takipte mekanik ventilasyon (MV) ihtiyacı gelişmesi, renal replasman tedavisi (RRT) uygulanması ve bazı kan ürünü replasmanları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Binary lojistik regresyon analizinde işlem günü INR yüksekliği, işlem günü albümin düzeyi yüksekliği ve takipte MV ihtiyacı gelişmesi komplikasyon gelişimi açısından bağımsız risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışmada, YBÜ'de uygulanan gastroenterolojik endoskopik işlemlerin en sık endikasyonunun GİS kanaması olduğu ve işlemlerin tanısal ve terapötik amaçlarla yaygın olarak kullanıldığı saptanmıştır. İşlem sonrası komplikasyonlar sınırlı sayıda hastada gözlenmiş olup, işlem günü INR yüksekliği, işlem günü albümin düzeyi yüksekliği ve takipte mekanik ventilasyon ihtiyacı gelişmesi komplikasyon gelişimi ile ilişkili bağımsız risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulguların, yoğun bakım hastalarında endoskopik işlemlere ilişkin klinik değerlendirme ve hasta yönetimine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım ünitesi, kritik hasta, gastrointestinal sistem kanaması, özofagogastroduodenoskopi, endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi, endoskopik işlem sonrası komplikasyonlar, mekanik ventilasyon