Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Cansu Akyol
Danışman: ERDAL AKSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Alevilik inançta ve uygulamada sahip olduğu farklı özellikleriyle kültürel alanlara da etki etmesinden dolayı dikkat çeken bir konudur. Bu çeşitlilik içerisinde Alevilik nedir?, Aleviler kimlerdir? sorularına çok farklı cevaplar verilmektedir. Bu çeşitlilik Aleviliği anlamak isteyenler için kafa karışıklığı ve kavram kargaşasını ortaya çıkarmaktadır. Bu sebeple araştırmada öncelikle Aleviliğin temelini oluşturan ocak kavramı ele alınmıştır. Bu yapının iyi anlaşılmaması sonucu yine farklı düşüncelere sebep olabilir. Bu husuta baktığımızda Alevi inanç önderleri olan her dedenin bağlı olduğu bir ocak ve bu ocağında bağlı olduğu başka bir ocak vardır. Bu sebeple inanç sistemleşmiş ve yok olması engellenmiştir. Bu yüzdendir ki Alevi inancı sürekliliğini temelde dedelere ve ocak örgütlenmelerine borçludur. Geleneksel olarak her Alevi bir ocağa mensuptur. Bu ocak kişinin sadece dinî ihtiyaçlarını gidermekle kalmayıp toplumun sosyal ve kültürel alanını da etkilemekte ve kontrol etmektedir ancak inanç merkezli Alevilik, şehirleşmeyle yerini kimlik merkezli bir Aleviliğe bırakmaya başlamıştır. Bunda yaşanılan göçler sonucu oluşan entegrasyon süreci de etkili olmuştur. Günümüzde geleneksel Alevilik olarak adlandırılaninanç, özünü daha çok köylerde yaşatmaktadır. Bu çalışmada da Damal'da yaşayan Türkmen Alevilerinin büyük bir kısmının bağlı olduğu Gözükızıl Ocağı ele alınmıştır. Yöredeki Alevi dedeleri ile yapılan derinlemesine mülakatlara ve dedelerden elde edilen tarihî belgelere dayanılarak Gözükızıl Ocağına ait şecere, ocağın kurucusu olan Sultan Gözükızıl'a ait menkıbeler ve söz konusu ocağın tarihî gelişimi ilediğer birtakım hususiyetleri tespit edilmeye çalışılmakla birlikte ocağın cem erkânı ve günümüze kadar yürütülen ritüelleri ele alınmıştır.