Bulanık hedef programlama yaklaşımı ile ürün hedeflerinin optimizasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NESLİHAN YAĞCI

Danışman: RAMAZAN ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde kurumların en önemli sorunlarından biri, birbiriyle çelişen birden fazla hedefli süreçlerin optimize edilmesidir. Bu hedefler optimize edilirken belirsizlik kavramı büyük önem taşımaktadır. Çünkü hedeflere ulaşılmasında ön görülemeyen durumlar her zaman ortaya çıkabilir. Çevremizdeki tahmin edilmesi zor olan belirsizliklerden veya karar vericinin kesin ve net bilgiye sahip olmamasından kaynaklanmakta olan bu komplike olaylar, araştırmacıların daha farklı problem çözümleme yaklaşımları üzerine yoğunlaşmasına neden olmuştur. Belirsizlik durumlarında karar vermede en iyi yöntemlerden birisi de bulanık hedef programlama modelinin kullanılmasıdır. Demir çelik tesislerinin; birçok farklı ve değişken ihtiyacının olması ve üretim teknolojisinin çeşitliliği, ürün hedeflerini daha karmaşık hale getirmektedir. Demir çelik endüstrisinde matematiksel programlama yöntemleri ilk olarak 1958 yılında uygulanmaya başlanmış ve günümüze kadar pek çok optimizasyon modeli geliştirilmiştir. Bu çalışmada bir demir çelik tesisinin ihtiyacı olan hammadde tedarikiyle ilgili problem ele alınmıştır. Kullanılacak hammaddelerde aranan çeşitli özellikler karar vericilerce ağırlıklandırılmış, önceliklendirilmiş ve bulanık hedef programlama yaklaşımları ile modellenerek çözümlenmiştir. Bu aşamada literatürdeki farklı modelleme yaklaşımları kullanılmıştır. Kullanılan bütün modellerle elde edilen çözümler karşılaştırılmış ve en uygun çözüm önerisi yapılmıştır.