Akademik yazma açısından lisansüstü tezler
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EFECAN KARAGÖL
Danışman: KEMALETTİN DENİZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akademik yazma, başlı başına bir disiplin olarak kabul edilmektedir. Bu disiplininin başlık yazımından kaynakça yazımına kadar uzanan farklı bölümleri ve bunların yazımını ilgilendiren içerik, biçim, dil ve anlatım gibi nitelikleri vardır. Akademik yazı türlerine ilişkin literatürde yapılmış çeşitli araştırmalar mevcuttur. Ancak bunların içinde eğitim bilimleri alanındaki lisansüstü tezleri akademik yazma açısından bütünüyle ele alan herhangi bir yayın yoktur. Bu araştırmanın amacı, eğitim bilimleri alanındaki lisansüstü tezleri akademik yazma açısından incelemektir. Araştırma nitel bir çalışmadır. Verilerin toplanmasında, nitel araştırmaların veri toplama yöntemlerinden olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Türkiye'de eğitim bilimleri alanında çoğunluğu 2015-2016 yıllarında yazılmış ve alanlara göre eşit dağılımın sağlanmaya çalışıldığı 120 lisansüstü tez oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak "Tez İnceleme Formu" kullanılmıştır. Formu oluşturmak için literatürden hareketle açık uçlu sorular geliştirilmiştir. Bu sorular, uzman görüşü alınarak ve ön uygulama yapılarak son hâline getirilmiştir. İnceleme formu eşliğinde tezler baştan sona okunarak her teze bir form doldurulacak biçimde veri toplama işlemi yapılmıştır. Daha sonra nitel araştırmaların veri analizi tekniklerinden olan içerik analizi tekniğiyle veriler analiz edilmiştir. Bunun için de araştırmada öncelikle kodlar tespit edilmiş, ardından kategori ve temalara ulaşılmıştır. Daha sonra kodlara ilişkin sıklık ve yüzdeler tespit edilmiştir. Araştırmanın bulguları, eğitim bilimleri alanında yazılmış lisansüstü tezlerin akademik yazma açısından birtakım hatalar taşıdığını göstermiştir. Bu hatalar şöyle özetlenebilir: Başlıklarda örneklem ve kısaltma kullanımı, başlıkların uzun olması, özetlerde araştırmanın problem durumu, örneklem seçme yöntemi, tartışma, genel sonuç ve öneri bölümlerini karşılayan cümlelerin olmaması, özetlerin anahtar kelimeleri içermemesi, her biri çok sayıda kelimeden oluşan anahtar kelimelere yer verilmesi, problem durumu bölümlerinin ilk paragrafında alıntı yapılması ve konunun tanıtılmaması, amaç cümlelerinin uzun olması, amaç bölümünde önem bilgisine yer verilmesi, önem bölümlerinde alıntı yapılması ve problem durumu ortaya konulması, gereksiz sınırlılıklara yer verilmesi, tanım bölümünde tanım olmayan ancak özellik bildiren cümlelere yer verilmesi, kavramsal çerçevelerde kavramla ilgili yeni tanım yapılmaması veya kavramla ilgili literatürdeki tanımlardan birinin kabul edilmemesi, yöntem bölümlerinin çok sayıda alt başlıktan oluşması, bulgular bölümünde evren-örneklem bilgilerine yer verilmesi, tartışma bölümlerinde literatürle kıyaslama yapılmaması, sonuç bölümlerinde araştırmanın genel sonucunun belirtilmemesi, önerilere yer verilmemesi, problem durumu bölümlerinde paragraflar arası geçişin sağlanamaması, tez bölümleri arasında tutarsızlığın olması, tezlerde uzun cümlelere yer verilmesi. Araştırma sonucunda, çoğunlukla 4 veya 5 anahtar kelimeye yer verildiği, doktora tezlerinde daha çok hiç çalışılmayan konu vurgusuyla problem durumu oluşturulduğu, başlıkla oluşturulmuş amaç cümlelerinin daha çok tercih edildiği, en çok "Kavramsal Çerçeve" başlığının tercih edildiği, kavramsal çerçeve bölümlerinde anahtar kelimelerden hareketle geniş bilgiye yer verildiği, tezlerin gelişme bölümlerinde "Bulgular ve Yorum" başlığının ilk sırada tercih edildiği, tartışma bölümlerinde "Tartışma" başlığının en çok kullanıldığı, sonuç bölümlerinde "Sonuç ve Öneriler" başlığının daha çok kullanıldığı, en çok "bu nedenle" bağlacıyla gerekçelendirme, "ve" bağlacıyla ekleme yapıldığı, edilgen çatılı fiil kullanımının baskın olduğu, tartışma paragraflarında bulguların literatürle benzeyen yönlerinin vurgulanmasının daha çok yapıldığı, yüksek lisans tezlerinin en çok 26.000-30.000, doktora tezlerinin 51.000-55.000 kelime aralığında yazıldığı belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları doğrultusunda birtakım önerilere yer verilmiştir.