Bir diş hekimliği fakültesinin engelli kliniğine başvuran ve tedavileri yapılan hastaların ağız sağlığı profili: Retrospektif çalışma
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MARAL MARJANI MURAT
Danışman: İLKAY PEKER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ağız ve diş sağlığı, genel sağlık ve yaşam kalitesinin önemli bir göstergesidir. Ağız ve diş sağlığı hizmetlerine erişim, ağız hastalıklarının yaygınlığında büyük bir etkendir. Günümüzde, ağız ve diş sağlığı hizmetlerin erişimine en çok zorluk yaşayan grupların başında özel bakım gereksinimi olan engelli bireyler gelmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Engelsiz Kliniğine başvuran ve tedavileri ilgili klinikte yapılan hastaların ağız bulgularını retrospektif olarak değerlendirmektir. Çalışmaya %44,4'ü kadın (N=387) ve %55,6'sı erkek (N=484) olmak üzere toplam 871 engelli hasta dahil edildi.Çalışmada hastaların engel tipi, engel yüzdesi, sistemik hastalıkları, kullandıkları ilaçlar,radyografik bulgular, yapılan dental tedaviler ve DMFT indeksi incelendi ve veriler istatistik olarak değerlendirildi. Tüm istatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alındı. Anlamlı bulunan testler için etki büyüklükleri hesaplanarak, yorumlandı. Hastaların engel yüzdelerinin ortalaması %64,87 bulundu. Hastalar çoğunlukla 46-65 yaş grbundaki (%47,2) süreğen engelli (%54,1) bireylerden oluşmaktaydı. En yaygın sistemik hastalık hipertansiyon (%28,9), en çok kullanılan ilaçlar ise anti hipertansif ilaçlardı (%29,2). En fazla yapılan dental tedavi periodontal tedaviydi (%68,3), bunu restoratif (%54,2) ve cerrahi tedaviler (%46,1) izlemekteydi. Radyografik incelemede belirlenen bulguların görülme sıklığı; %71,8 horizontal kemik kaybı, %31,9 lezyon varlığı, %26,3 dilaserasyon, %14 vertikal kemik kaybı, %13,9 pulpa taşı, %9,9 dens invajinatus, %8,7 atrizyon , %8,5 gömülü üçüncü molar, % 4,5 hipersementoz, %4,2 talon tüberkülü, %3,2 taurodontizm, %3,1 diğer gömülü dişler, %3 eksik diş, %2,8 rezorpsiyon, %2,6 mine incisi, %1,8 mikrodonti, %0,7 süpernümerer diş, %0,1 makrodonti olarak tespit edildi. Hastaların DMFT indeksi ortalaması 14,61 bulundu. Yapılan regresyon analizi, hastaların yaş grubu, diyabet varlığı, astım /KOAH varlığı ve psikiyatrik hastalıkların varlığı DMFT indeksi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı olarak etkili olduğunu gösterdi. Engelli bireylerde tedavi planlaması multidisipliner yaklaşım ile, hastanın engel türü, tıbbi geçmişi ve dental ihtiyaçlarına göre özelleştirilmelidir. Bu hastalarda diş sağlığı, genel sağlık durumu ve mevcut sistemik hastalıklar göz önünde bulundurularak ayrıntılı klinik muayene ve radyografik değerlendirme yapılmalıdır.