Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Filiz TUBAŞ
Danışman: Aysu Duyan Çamurdan
Özet:
COVID-19 pandemisi dünya çapında yayılan bulaşıcı bir hastalık olarak birçok sosyal, ekonomik ve psikolojik zorlukları beraberinde getirmiştir. Bu süreçte ergenler, pandeminin getirdiği belirsizlikler, sosyal izolasyon, okullarını uzaktan eğitimle sürdürmek zorunda kalma gibi durumlara, akranlarıyla ve aileleri ile görüşememe gibi uzun süreli sosyal mesafe kısıtlamalarına maruz kalmışlardır. Bu durum ergenlerin anksiyete, depresyon ve umutsuzluk düzeylerini artırmıştır. Bu çalışmanın amacı, COVID-19 pandemisinin ‘normalleşme dönemi’ olarak kabul edilen zaman diliminde ergenlerin depresyon, anksiyete ve umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesi ve bu psikolojik durumlarla ilgili olabilecek faktörlerin incelenmesidir. Çalışma 2021-2022 Öğretim yılında Dönem 1’e devam eden Tıp Fakültesi öğrencilerine yüz yüze anket şeklinde uygulanmıştır. Katılımcılara Koronavirüs ile ilgili Genel Anket, Otomatik Düşünceler Ölçeği (ODÖ), Koronavirüs Anksiyete Ölçeği (KAÖ), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) uygulanmıştır. Ailesi ile yaşayanlarda anksiyete oranı daha düşük bulunmuştur(p<0,05). COVID-19 hastalığı geçirmeyen ergenlerin umutsuzluk düzeyi ve depresyon oranları daha yüksek saptanmıştır((p<0,05). Ayrıca kendisi ve yakınları/arkadaşlarının COVID-19 geçirmesi ile ölçekler karşılaştırıldığında en yüksek anksiyetenin kendisi geçirmiş, yakınları/arkadaşlarının geçirmemiş grupta olduğu görüldü (p=0,001). Hastalığı geçirmeden önce ve geçirdikten sonra koronavirüsten korunma tedbirlerine uyma ve sosyal ortamda bulunma sıklıkları istatistiksel olarak farklıydı(p<0,001). Yapılan ikili lojistik regresyon analiz sonuçlarına göre COVID-19 aşısı yaptırmayanların, yaptıranlara göre umutsuzluk düzeyi 1,850 kat ve depresyon düzeyi 1,643 kat daha yüksekti. Sonuç olarak enfeksiyonun yayılmasını engellemek için hayati öneme sahip olan uzun süreli kısıtlamaların ergenlerin ruh sağlığını olumsuz etkilediği düşünülmüştür. Ergenler gibi belirli kırılgan gruplara yönelik ruh sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler : Beck Depresyon Envanteri, Beck Umutsuzluk Ölçeği, COVID 19, Ergen, Koronavirüs Anksiyete Ölçeği, Otomatik Düşünceler Ölçeği