Adölesanlarda işeme disfonksiyonu varlığı, farkındalığı, anksiyete ve depresyon ile ilişkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF BODUR

Danışman: Bahar Büyükkaragöz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İşeme disfonksiyonu, mesanenin dolum ve/veya boşalmasındaki anormallikleri tanımlar. Dünyada çocukların yaklaşık %20-30'unda işeme bozuklukları ile ilişkili semptomlar görülmektedir. Çocuklarda işeme disfonksiyonu, idrar yolu enfeksiyonu, vezikoüretral reflü, mesane-bağırsak disfonksiyonu ve nadiren kronik böbrek hastalığı gelişimi için risk oluştururken, anksiyete, depresyon, özgüven kaybı, yaşam kalitesinde düşme gibi psikososyal etkilere yol açabilmektedir. Ülkemizde adölesanlarda işeme disfonksiyonunu değerlendiren güncel bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle çalışmamızda işeme disfonksiyonunun adölesanlardaki sıklığının, katılımcıların farkındalığının, demografik özelliklerinin işeme disfonksiyonu üzerine olası etkilerinin araştırılması ve işeme disfonksiyonu saptanan ve saptanmayan adölesanlarda anksiyete ve depresyon düzeylerinin karşılaştırılması amaçlandı. Çalışmamıza Eylül 2023-Mayıs 2024 arası, hastanemiz Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine üriner sistem yakınmaları hariç şikayetlerle başvuran 220 adölesan alınmış olup, bu hastalara işeme alışkanlıklarını sorgulamak amacıyla Mesane ve Barsak Günlük Sorgulaması(BBDQ); anksiyete ve depresyon düzeylerini değerlendirmek amacıyla Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Yenilenmiş (ÇADÖ-Y);annelerine ise çocuklarının işeme alışkanlıklarının sorgulamak amacıyla İşeme Bozuklukları Semptom Skoru (İBSS) uygulandı. Ayrıca hastaların demografik verileri sorgulandı. Çalışmamızda katılımcıların ortalama yaşı 15 olup, toplam işeme disfonksiyonu prevalansı %13,1'di.Adölesanların sadece %5'i işeme alışkanlıklarında problem olduğunu düşünmekteydi. İşeme alışkanlıklarında problem olduğunu düşünen hastalarda, düşünmeyenlere göre işeme disfonksiyonu anlamlı yüksek bulundu. İşeme disfonksiyonunun yaşla azalmadığı, kız ve erkekler arasında anlamlı fark olmadığı görüldü. İYE öyküsü, kabızlık yakınması olan hastalarda işeme disfonksiyonuna sahip olma oranı istatistiksel olarak yüksekti. İşeme disfonksiyonu saptanan olgularda tüm anksiyete ve depresyon alt ölçeklerinden aldıkları puanlar işeme disfonksiyonu saptanmayan olgulara göre istatistiksel olarak yüksekti. Çalışmamızda adölesanlarda saptanan yüksek işeme disfonksiyonu prevalansına rağmen olgular ve annelerinde farkındalığın düşük olduğu görüldü. Adölesanlarda işeme disfonksiyonu ile ilişkili komorbiditeler ve psikososyal etkilerin varlığı dikkati çekiciydi. Bu nedenle özellikle adölesan yaş grubunda işeme disfonksiyonun göz ardı edilmemesi ve bu konuya odaklanan daha geniş çalışmalar yapılması gerektiği düşüncesindeyiz.