Koroner arter kalsiyum skoru ile ultrason temelli kantitatif karaciğer yağ ölçümleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYÇA TAMER
Danışman: Halit Nahit Şendur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda, koroner arter hastalığı için belirteç olan koroner kalsiyum skoru ile karaciğer yağlanmasının TAI ve TSI araçları ile gerçekleştirilmiş kantitatif ultrasonografik ölçümleri arasında bir ilişki olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Ocak 2021 ile Nisan 2023 tarihleri arasında, bölümümüzde bilgisayarlı tomografi ünitesinde koroner arter kalsiyum skoru incelemesi gerçekleştirilmiş olgular belirlenmiştir. Dosya ve görüntü kayıtlarından, bu olgular arasından, bölümümüzde herhangi bir nedenle abdomen ultrason incelemesi gerçekleştirilmiş olanlar tespit edilmiştir. Her iki incelemesi de bölümümüz kayıtlarında mevcut olan olgular çalışmaya dahil edilmiştir. Dosya kayıtlarına göre, geçirilmiş kalp krizi öyküsü olanlar, alkol bağımlılığı olanlar (>20 gram/gün), hepatit B/C enfeksiyonu olan hastalar, Wilson hastalığı ya da hemokromatozis tanısı olan hastalar, tamoksifen, metotreksat, kortikosteroid gibi yağlanmayı arttırıcı ilaç kullananlar, on sekiz yaş altı olan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Çalışmamıza toplam 257 hasta dahil edilmiştir. Koroner arter kalsiyum skorunun Agatston yöntemi ile otomatik olarak elde olunmuş kantitatif değerleri analizlerde kullanılmıştır. Kantitatif karaciğer yağ ölçümleri (TAI ve TSI) abdomen radyolojisi konusunda deneyimli 3 akademisyen radyolog gözetiminde gerçekleştirilmiştir. Koroner arter kalsiyum skoru ve ultrason incelemeleri olan hastaların mevcut dosya ve görüntü verileri retrospektif olarak incelenmiştir. Her bir katılımcının, koroner arter kalsiyum skoru ve NAYKH ile örtüşecek risk faktörü olabilecek verileri (yaş, cinsiyet, VKİ (kg/m2), laboratuvar verileri (açlık kan glikozu(mg/dl), total kolesterol değeri(mg/dl), ALT(İU/L) ve AST(İU/L), HDL (mg/dl), trigliserit(mg/dl), total kolesterol(mg/dl)), diyabet (açlık kan şekeri> 126 mg/dl veya herhangi bir zamandaki kan şekeri >200 mg/dl) ve hipertansiyon (sistolik kan basıncı> 140 mmHg, diyastolik kan basıncı >90 mmHg olması ya da hipertansiyon için ilaç kullanması) hastalığının olup olmadığı) not edilmiştir. Koroner arter kalsiyum skorunun 0 ya da >0 olması, 10 olması ile TAI ve TSI değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğunu (TAI ve TSI için p 0 olan (TAI için p değeri=0.018 AUC=0.586, TSI için p değeri=0.012 AUC=0.592), 10 (TAI için p değeri=0.022, AUC=0.590, TSI için p değeri=0.016, AUC=0.594) olan olguları ayırt etmede TAI ve TSI değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu bulduk. Koroner arter kalsiyum skoru 0 ve >0 olan olguları ayırt etmede en iyi eşik değerlerde (TAI için 0.905, TSI için 93.1), TAI ölçümlerini %85,2 özgüllükte, TSI ölçümlerini %73,9 özgüllükte bulduk. Ayrıca koroner arter kalsiyum skoru 10 olan olguları ayırt etmede en iyi eşik değerlerde (TAI için 0.73, TSI için 81.4), TAI ölçümlerini %78,5 duyarlılıkta, TSI ölçümlerini %94,9 duyarlılıkta bulduk. Çalışmamızda yaptığımız çok değişkenli lojistik regresyon analizinde; koroner arter kalsiyum cut off değerini 0 kabul ettiğimizde, TAI değerlerini, 10 kabul ettiğimizde TSI değerlerini istatistiksel anlamlı, bağımsız değişken olarak bulduk (koroner arter kalsiyum skoru cut off değerini 0 kabul ettiğimizde TAI için p değeri 0.032 OR değeri 17.9, koroner arter kalsiyum skoru cut off değerini 10 kabul ettiğimizde TSI için p değeri 0.025 OR değeri 1.06). Sonuç olarak, karaciğer yağlanmasının ultrason temelli kantitatif ölçüm tekniği olan TAI ve TSI değerleri, KVH açısından riskli bireyleri belirlemede katkı sağlayabilir. Ancak bu konuda, farklı karaciğer yağ ölçüm araçlarını da içeren, olgu sayısı daha fazla olan, çok merkezli, prospektif çalışmalara gereksinim vardır.