Edirne Yeniçeri Mezar Taşları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ceren Arslan

Danışman: HALİT ÇAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Edirne Yeniçeri Mezar Taşları adlı tez çalışmamızda Edirne merkezde bulunan çeşitli müze, mezarlık ve hazirelerde toplam 144 yeniçeri mezar taşı tespit edilmiştir. Tespit edilen taşların tamamı baş taşıdır. Çeşitli ölçülerde 30 tane kırık taştan 10 tanesinin kimliği belirlenememiştir. 144 yeniçeri mezar taşı içinde 123 tanesinin tarihi bellidir. 21 taşın çeşitli ölçülerde kırık olmasından dolayı tarihleri mevcut değildir. 17.yüzyıl tarihli 3taş, 18.yüzyıl tarihli 92 taş, 19.yüzyıl tarihli 28 taş bulunur. Yeniçeri mezar taşlarında 1 tanesinde taş malzeme, 143 tanesinde çeşitli kalitelerde mermer malzeme kullanılmıştır. Tüm mezar taşları kabartma tekniğiyle yapılmıştır. Çeşitlilik gösteren mezar taşı tipleri gövde yatay kesitleri ve ön görünüşleri dikkate alınarak 4 ana grupta incelenmiştir. Başlığı bulunan 141 yeniçeri mezar taşı yeniçeri başlığı olmayanlar ve yeniçeri başlığı kesin olanlar ana başlığında kavuk ve sarık alt başlıklarında incelenmiştir. Mezar taşı kitabeleri eğik ve düz kitabe düzeninde yazılmıştır. Yazı sitili olarak celi sülüs ve celi talik kullanılmıştır. Taşların 24 tanesinde nişan bulunmaktadır. Süsleme olarak bitkisel ve nesneli motifler kullanılmıştır. Edirne yeniçeri mezar taşları diğer yeniçeri mezar taşlarıyla benzerlik göstermesinin yanında yöresel unsurları da içinde barındırıp kendine has bir üslup oluşturmaktadır.