Okul öncesi eğitime devam eden çocukların duygu bilgisi, öz düzenleme ve öğrenme davranışları arasındaki ilişkilerin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LATİFE HANIM ERDEM

Danışman: Ebru Ersay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Duygular, bireylerin çevrede yaşanan değişikliklere uyum sağlamasını kolaylaştırmakta, kararlarını, davranışlarını ve sosyal hayatlarını etkilemektedir. Duygu bilgisinin gelişimi erken yaşlarda başlar ve çocukların duygu bilgisine sahip olmaları onların hem sosyal gelişimleri hem de akademik başarıları için gereklidir. Daha önce yapılan araştırmalar, duygu bilgisinin çocukların sözel yeteneklerini, olumlu sosyal davranışlarını, duygusal yeterliliği, akran kabulünü, okula uyumu ve akademik başarıyı desteklediğini göstermiştir. Okul öncesi dönemde çocukların akademik başarılarını ve okula uyum sağlamalarını destekleyen faktörlerden diğer iki ise öz düzenleme becerileri ve öğrenme davranışlarıdır. Okul öncesi dönemde çocukların akademik başarıları ve okula uyum sağlamaları için duygu bilgisi, öz düzenleme becerisi ve öğrenme davranışlarının desteklenmesi ve geliştirilmesi önemlidir. Bu araştırmayla çocukların duygu bilgisi, öz düzenleme becerileri ve öğrenme davranışları arasındaki ilişkilerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 ve 2020-2021 eğitim öğretim yılında, Diyarbakır iline bağlı 3 merkez ilçede, resmi okullarda ve özel öğretim kurumlarında okul öncesi eğitim almakta olan 46-72 aylık 140 çocuk oluşturmaktadır. Çocukların; duygu bilgisi düzeylerini ölçmek için "Denham Duygu Anlama Testi", öz düzenleme becerilerini ölçmek için "Okul Öncesi Öz Düzenleme Ölçeği" ve öğrenme davranışlarını ölçmek için "Okul Öncesi Öğrenme Davranışları Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; çocukların duygu bilgisi düzeyleri ile yaşları ve kardeş sayıları arasında anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Çocukların yaşı arttıkça duygu bilgisi düzeyleri artış gösterirken kardeş sayısı fazla olan çocukların duygu bilgisi düzeylerinde azalma olduğu tespit edilmiştir. Daha büyük yaşta olan çocukların öz düzenleme becerilerinde daha yetkin oldukları görülmüştür. Ayrıca, resmi okullarda okul öncesi eğitim alan çocukların öz düzenleme becerilerinde özel öğretim kurumunda okul öncesi eğitim alan çocuklara göre daha yetkin oldukları tespit edilmiştir. Çocukların öğrenme davranışları da çocukların yaşlarıyla ilişkili bulunmuştur ve daha uzun süre okul öncesi eğitim alan çocukların daha olumlu öğrenme davranışlarına sahip olduğu görülmüştür. Duygu bilgisi düzeyi yüksek olan çocukların öz düzenleme becerilerinin ve öğrenme davranışlarından dikkat devamlılığının da yüksek olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda öz düzenleme becerisindeki toplam değişimin %17'sinin duygu bilgisi tarafından açıklandığı tespit edilmiştir.