Türkiye ve Rusya biyoloji öğretmeni yetiştirme programlarındaki öğretmenlik uygulamalarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kevser Poyraz
Danışman: Nazlı Gökben Atılboz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Türkiye ve Rusya biyoloji öğretmeni yetiştirme programlarında yer alan öğretmenlik uygulamalarının biyoloji öğretmen adayları ve uygulama öğretim elemanlarının görüşleri açısından incelenmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Nicel ve nitel verilerin eş zamanlı olarak toplandığı karma yöntem desenlerinden yakınsayan paralel desen kullanılarak karşılaştırmalı eğitim araştırması yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2024-2025 öğretim yılında Moskova Pedagoji Devlet Üniversitesi, Biyoloji ve Kimya Enstitüsü biyoloji öğretmenliğinde öğrenim gören 34 son sınıf öğrencisi, Ankara'daki bir devlet üniversitesinin biyoloji öğretmenliği programında öğrenim gören 21 son sınıf öğrencisi ve iki ülkede bu programlarda görev yapan 6 uygulama öğretim elemanından oluşmaktadır. Karma yöntemle yürütülen çalışmanın nicel kısmında betimsel yöntemle ele alınan verilerin toplanmasında iki ülkede biyoloji öğretmenliği son sınıfta öğrenim gören biyoloji öğretmen adaylarına Bacaksız (2024) tarafından geliştirilen "Öğretmenlik Uygulaması Değerlendirme Anketi" uygulanmıştır. Nitel kısmındaki veriler ise ilgili dokümanlar ve yarı yapılandırılmış görüşme formları ile toplanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Doküman incelemesi yöntemiyle, Türkiye ve Rusya biyoloji öğretmenliği programlarındaki öğretmenlik uygulaması sürecinin işleyişi, ilgili dersin lisans programlarındaki yeri, amacı, haftalık ders saati sayısı, ölçme ve değerlendirmesi açılarından incelenmiştir. İki ülke biyoloji öğretmen adaylarının anket sonuçlarına göre, biyoloji öğretmenliği programları öğretmenlik uygulaması dersi yeterlilik düzeyi Türkiye için daha yüksek bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen veriler değerlendirilerek, iki ülke biyoloji öğretmen adayları ve uygulama öğretim elemanlarının öğretmenlik uygulaması dersini yeterli bulma düzeyleri, öğretmenlik uygulaması sürecinin olumlu yönleri, olumsuz yönleri, karşılaştıkları sorunlar ve sürecin daha etkili olmasına yönelik önerilerine ait sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen nicel veriler nitel verileri, Rusya'da öğretmenlik uygulaması dersinin planlama aşamasının tekrar gözden geçirilmesi, Türkiye'deki biyoloji öğretmen adaylarının ise velilerle daha fazla iletişim kurma ve idari süreçlere ilişkin deneyim kazanma ihtiyaçları noktasında desteklemektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, Türkiye'deki öğretmenlik uygulaması sürecine yönelik öneriler sunulmuştur.