Bifosfonat grubu ilaç kullanan hastalarda demografik, klinik veriler ve radyolojik bulgular arasındaki ilişkinin retrospektif olarak değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEGÜM OKUR

Danışman: SEDAT ÇETİNER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, bifosfonat grubu ilaç kullanan olgularda demografik, klinik veriler ve radyolojik bulgular arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi, Medikasyon kullanımına bağlı çene osteonekrozu (MRONJ) olgularının panoramik radyografi (PR) ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntülerinde izlenen tipik radyolojik bulguların görülme sıklığının incelenmesidir. Çeşitli neoplastik ve metabolik hastalık sebebiyle bifosfonat tedavisi alan 40 hasta ve 46 MRONJ lezyonunun tümünün PR görüntüsü ve bu lezyonların 8 tanesinin hem PR hem KIBT görüntüleri incelenmiştir. PR görüntüleri şu radyolojik bulgular açısından değerlendirilmiştir; lamina durada skleroz/kalınlaşma, trabeküler kemik yapısında değişiklik, osteoskleroz, kansellöz kemik destrüksiyonu, sekestr oluşumu ve periosteal reaksiyon/periosteal yeni kemik oluşumu. KIBT görüntüleri bu bulgularla beraber kortikal kemik erozyonu ve lezyonun vital anatomik yapılarla ilişkisi bulguları açısından değerlendirilmiştir. Buna ek olarak bifosfonat ilaç kullanan ancak MRONJ izlenmeyen 16 olgunun PR görüntüsü, lamina durada skleroz/kalınlaşma ve osteoskleroz bulguları açısından değerlendirilmiştir. İstatistiksel analiz ile, tüm olgularda bu radyolojik bulgular ve bifosfonat kullanım süresi arasındaki ilişki ve buna ek olarak 46 MRONJ lezyonunda izlenen radyolojik bulgular ile MRONJ evresi arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. MRONJ olgularının PR görüntüleri en sık izlenen iki bulgunun; trabeküler kemik yapısında değişiklik ve kansellöz kemik destrüksiyonu olduğu tespit edilmiştir. Bu iki bulgu, KIBT görüntülerinde de en sık izlenen iki bulgu olup 8 lezyonun tümünde izlenmiştir. Bifosfonat kullanım süresi arttıkça, osteoskleroz bulgusu dışında tüm radyolojik bulguların görülme sıklığı artma eğilimindedir. Bununla beraber MRONJ tablosunun ciddiyeti arttıkça tüm bulguların görülme sıklığının artma eğiliminde olduğu izlenmiştir. Kortikal kemik erozyonu, sekestr oluşumu, periosteal yeni kemik oluşumu ve vital anatomik yapılarla ilişki bulguları en sık Evre 3 MRONJ olgularında görülmüştür.