Neoadjuvan kemoterapi alan meme kanserihastalarında, PET-BT'de iskelet kası ölçümüylebelirlenen sarkopeninin, sağ kalım ve patolojik tam yanıta etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA YILDIZ
Danışman: Gözde Savaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, neoadjuvan kemoterapi (NAK) almış olan meme kanseri hastalarında PET-BT ile saptanan üçüncü lomber vertebra (L3) etrafındaki kas kitlesinin ölçümü ile belirlenen sarkopeninin, NAK sonrası patolojik tam yanıta (pCR) ve genel sağ kalıma etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Çalışmaya 2014-2021 yılları arasında, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Medikal Onkoloji polikliniğinde takip edilmiş, NAK uygulanmış ve evreleme amaçlı PET-BT görüntülemesi yapılmış meme kanseri tanılı 53 kadın hasta dahil edildi. Sarkopeni, PET-BT ile L3 vertebra etrafındaki kas doku gruplarının ölçümü yapılarak saptandı. Görüntü analizi, otomatik AsanJ- Morfometri yazılımı kullanılarak yapıldı. NAK öncesi ve sonrasına ait PET-BT görüntülerinden SMI (iskelet kası indeksi), TAMA (toplam abdominal kas alanı), VFA (viseral yağ doku alanı), MFA (kas içindeki yağ doku alanı), SFA (subkutan yağ dokusu alanı ), TFA ( toplam yağ doku alanı ) verileri elde edildi. Ölçüm verileri ve klinikopatolojik özelliklerin pCR ve sağ kalıma olan etkileri değerlendirildi. Sağ kalım ve sağ kalıma etki eden faktörler Kaplan-Meier yöntemi ve Log Rank testi ile belirlendi. Bulgular: Çalışmaya NAK uygulanmış 53 meme kanseri tanılı hasta dahil edildi. PET-BT görüntülemeleri ile kas ölçümleri yapılabilen 26 hasta, sarkopeni için literatürde tanımlanan eşik değer olan SMI:38,9 cm2/m2 referans alınarak sınıflandırıldı. Hastaların 13'ü (%50) sarkopenik iken 13'ü ise (%50) sarkopenik değildi. NAK öncesinde sarkopenisi olmayan hastaların 3'ünde (%27,3) NAK 103 sonrası sarkopeni saptandı. Hastaların 15'inde (%28,3 oranla) pCR'a ulaşıldı. Sarkopeni ve pCR arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Benzer olarak sarkopeni ile genel sağ kalım arasında da istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p=0,241). NAK sonrası gelişen sarkopenik obezite ile genel sağ kalım arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Sarkopenik obez olan grupta ortalama sağ kalım değeri 42 ay iken sarkopenik obez olmayanlarda ise 70 ay idi (p=0,026). NAK sonrası VFA düzeyi yüksek olan hastalarda ortalama sağ kalım 41 ay iken, düşük olan hastalarda ise 70 ay olarak saptandı (p=0,019). Nüks varlığı, NAK sonrası VFA ve NAK sonrası sarkopenik obezite gelişiminin genel sağ kalımı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkileyen faktörler olduğu saptandı (p:<0,05). Çok değişkenli analiz sonucunda NAK sonrası yüksek VFA-2 düzeyinin genel sağ kalım üzerinde en fazla etkiye sahip olduğu ve mortaliteyi 3,27 kat arttırdığı saptandı (p= 0,027 HR: 3,278 GA: %95 ( 1,143-9,401)). Sonuç: NAK uygulanan meme kanseri hastalarında NAK sonrası saptanan viseral adipoz doku artışı ve sarkopenik obezite gelişiminin sağ kalıma katkısı vardır. NAK öncesi ve sonrası görüntülemeler sırasında kolaylıkla elde edilebilecek ölçümler ile hastaların sarkopeni, sarkopenik obezite ve vücut kompozisyonu açısından değerlendirilmesinin hastaların prognozuna katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Meme kanseri ve sarkopeni ilişkisinin netleştirilmesine yönelik daha geniş kapsamlı prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: sarkopeni, neoadjuvan kemoterapi, meme kanseri, PET-BT, sarkopenik obezite