Diz artroplastisi hastalarına yönelik geliştirilen mobilizasyon protokolünün hemşirelik bakımına duyarlı hasta sonuçları üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sevinç MEŞE

Danışman: Sevil Güler

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmanın amacı, diz artroplasti ameliyatı olan hastalara uygulanan mobilizasyon protokolünün hemşirelik bakımına duyarlı hasta sonuçları üzerine etkisini belirlemektir. Araştırmanın tasarımı iki merkezli, paralel grup, tek kör randomize kontrollü çalışma olarak planlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 68 hasta (müdahale:34, kontrol:34) oluşturmuştur. Araştırma Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi ile Yozgat Şehir Hastanesinde 14.04.2022 - 28.09.2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Ameliyat gününden itibaren taburcu olana kadar yatak başı yüksekliği, yatak içi pozisyon değişikliği, egzersiz, yatak kenarında oturma, ayağa kalkma ve mobilizasyon adımlarından oluşan mobilizasyon protokolü müdahale grubu hastalarına uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalar klinikteki mobilizasyon prosedürüne göre mobilize edilmiştir. Araştırmanın verileri Hasta Tanılama Formu, Fiziksel Fonksiyon Kısa Formu, Sayısal ve Görsel Ağrı Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği, Hasta Hareketlilik Ölçeği, Gözlemci Hareketlilik Ölçeği, Ortostatik Hipotansiyon ve Ortostatik İntolerans Değerlendirme Formu, Günlük Mobilizasyon Süre ve Mesafesi Kayıt Formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde χ2, t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ve McNemar analizi kullanılmıştır. Müdahale grubu hastalarında kontrol grubuna göre durumluk kaygı, ağrı, fonksiyonel değerlendirme, hasta ve gözlemci hareketlilik puanı ortalamaları zamana göre ölçümlerinde anlamlı olarak daha düşük olduğu, mobilizasyon süresi ve mesafesi ortalamalarının daha yüksek olduğu ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Araştırma sonucunda, diz artroplasti ameliyatı olan hastalara uygulanan mobilizasyon protokolünün hastalarda kaygı, ağrı, fonksiyonel durum, hareketlilik, mobilizasyon süre ve mesafesi üzerinde etkili olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler : Diz artroplastisi, Hemşirelik, Ortopedi ve travmatoloji hemşireliği, Mobilizasyon protokolü, Hasta sonuçları