Bilişim Teknolojileri Yönetişim Yapılarının Ve Mekanizmalarının Stratejik Hizalaması Ve Yönetişim Etkinliği Üzerine Etkisi: BIST Şirketlerinde Araştırma

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Bilişim Enstitüsü, Yönetim Bilişim Sistemleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE HATİCE KARATAŞ

Danışman: Hüseyin Çakır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

BT Yönetişimi kurumların yönetiminin ayrılmaz bir parçası olmuş ve kurumsal mimari bu yönetişimi en etkin şekilde sağlamak üzere tasarlanmakta ve sürekli olarak gelişen bilgi teknolojileri ile düzenli olarak revize edilmektedir. Günümüz kurumlarının başarıya ulaşması, en gelişmiş teknolojileri yakından takip etmeyi ve bunları kendi sistemlerine ve süreçlerine entegre etmeyi gerektirmektedir. Bunun için de çevreyi sürekli olarak dinleyen ve her türlü konuda paydaş katılımını önemseyen bir yönetim anlayışı gerektirmektedir. Bu çalışmada, uluslararası alanda BT yönetişim etkinliği ve stratejik hizalama konularında yapılan önceki akademik çalışmalardan yola çıkılarak, iki farklı model kapsamında ülkemizdeki organizasyonların BT Yönetişim performansı ve stratejik hizalaması üzerine araştırma gerçekleştirilmiştir. Ayrıca tüm dünyada kuruluşların uyguladıkları ve faydalandıkları COBIT, ITIL, ISO/IEC 27001 ve ISO/IEC 38500 gibi BT Yönetişim mekanizmaları ve çerçeveleri araştırılmıştır. BIST'te işlem gören şirketlerden özellikle kritik BT altyapısına sahip 162 kuruluş ile görüşülerek elde edilen veriler korelasyon, regresyon, t-testi ve tanımlayıcı istatistikler ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular ışığında, ülkemizdeki kuruluşlara, etkin BT yönetişimini ve stratejik hizalama olgunluğunu sağlamak için uygulayabilecekleri BT Yönetişim mekanizmaları ile çerçeveleri hakkında güncel saha araştırması sonuçları ile kılavuzluk sağlanmış olup, BT yönetişimi etkinliği ile BT ve iş birimleri hedeflerinin stratejik hizalanması kapsamında ele alınması gereken faktörler ve bileşenler hakkında bilgi verilmiştir. Ülkemizde BT yönetişiminde sırasıyla ITIL, COBIT, ISO/IEC 27001 çerçevelerinin ISO/IEC 38500 BT yönetişim çerçevesine göre daha fazla tercih edildiği, ISO/IEC 38500 uluslararası BT yönetişim çerçevesi standardına olan farkındalığın da arttığı görülmektedir. Kuruluşların, kendilerini ileriye taşıyan yetenekli ve yetkin insanları istihdam ederek, her departmanın iletişimini en etkin şekilde sağlayarak, çok yönlü ölçüm metrikleri kullanarak etkin izleme faaliyetleriyle iş hedefleri ile BT hedeflerini hizalaması gerektiği, stratejilerini oluştururken BT hedefleri ile iş hedeflerini çok paydaşlı katılım ile hizalamayı başaran kuruluşların BT yönetişimini başarabileceği anlaşılmaktadır.