Öz düzenlemeli öğrenme süreçlerinde yapay zekâ teknolojileri konulu araştırmaların incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPEREN FATİH SAY
Danışman: GÜLGÜN ALPAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, öz düzenlemeli öğrenme süreçlerinde yapay zekâ teknolojilerinin kullanımına ilişkin 2020 Ocak-2025 Nisan tarihleri arasında yapılmış ulusal ve uluslararası çalışmaların sistematik incelenmesidir. Araştırmada incelenen çalışmaların metodolojik yaklaşımlarının dağılımı, çalışmalardan elde edilen sonuçlar ve çalışmalarda yer alan öneriler analiz edilmiştir. Araştırma PRISMA 2020 çerçevesi kullanılarak raporlanmıştır. ULAKBİM, YÖK Ulusal Tez Merkezi, EBSCO, ERIC, Google Scholar, IEEE Xplore, JSTOR, ProQuest, ScienceDirect, Scopus, SpringerLink, Taylor & Francis, Web of Science ve Wiley veri tabanları taranmıştır. Dahil etme kriterleri kapsamında 2020 Ocak -2025 Nisan tarihleri arasında yapılmış, öz düzenlemeli öğrenme ve yapay zekâ konularını içeren, hakemli dergilerde yayınlanmış, tam metnine erişilebilen İngilizce ve Türkçe çalışmalar incelenmiştir. Kitap, rapor, derleme çalışmaları ve 2020 öncesi yayınlar kapsam dışı bırakılmıştır. Toplam 52 çalışma nihai analize dahil edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistik ve tematik içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmaların metodolojik özellikleri kodlanmış, sonuçlar ve öneriler tematik olarak kategorize edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre çalışmaların 40'ı 2024-2025 yıllarında yayınlanmış ve 48'i makale türünde yazılmıştır. En sık kullanılan araştırma deseni 13 çalışmada yer alan açıklayıcı ardışık desen olmuştur. Eğitim Teknolojisi 25 ve Yabancı Dil Eğitimi 14 çalışma ile bu konuda en çok çalışılmış iki alandır. 41 çalışmada katılımcıları yükseköğretim öğrencileri oluşturmuş, 19 çalışma 30-99 kişilik örneklem grupları ile yürütülmüş ve 28 çalışmada uygun örnekleme yöntemine başvurulmuştur. ChatGPT en sık çalışılmış yapay zekâ uygulamasıdır. Yapay zekâ araçlarının bilişsel düzenleme, üst bilişsel stratejiler ve izleme becerilerini anlamlı şekilde geliştirdiği en yaygın bulgudur. Yapay zekâ destekli müdahaleler geleneksel yöntemlere kıyasla daha yüksek akademik başarı sağlamıştır. Sınırlılıklar arasında, çıktı kalitesindeki tutarsızlıklar, etik kaygılar ve aşırı bağımlılık riski yer almaktadır. Gelecek çalışmaların; farklı eğitim kademelerini, disiplin alanlarını kapsayacak biçimde genişletilmesi ve uzun vadeli etkilerin boylamsal çalışmalarla incelenmesi önerilmektedir.