Rehberlik araştırma merkezlerinde çalışan öğretmenlerin az gören bireylerin işlevsel görme değerlendirmeleri hakkındaki görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZELİHA SILA ORHAN

Danışman: Cem Aslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma kapsamında rehberlik araştırma merkezlerinde (RAM) çalışan öğretmenlerin az gören bireylerin işlevsel görme değerlendirmeleri hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel bir çalışma olan bu araştırmada, olgubilim (fenomonoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmaya Ankara ve Kırklareli illerinde bulunan RAM'da görev yapan, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 16 gönüllü öğretmen katılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerle, yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve görüşmeler sonucunda elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda; 5 tema ortaya çıkmıştır. Az gören bireylerin işlevsel görme becerilerinin değerlendirilmesi sırasında temaları aile bireylerinden görüş alma, bireye soru sorarak değerlendirme, bireye bir görev/ yönerge vererek değerlendirme, bir uzmandan görüş alma olarak belirlenmiştir. Değerlendirilen işlevsel görme becerileri görme alanı, yakın görme, uzak görme, ışık duyarlılığı, punto, okuma/ yazma, iyi gören göz, olarak belirlenmiştir. İşlevsel görme becerilerinin değerlendirilmesinde yaşanılan güçlükler materyal eksikliği, fiziksel ortamın uygun olmaması, tıbbi tanının anlaşılmaması, bilgi eksikliği, sürenin yeterli olmaması, özel eğitim öğretmenlerinin zorlanması, standart bir ölçme ve değerlendirme aracının olmaması, RAM'lardaki iş yoğunluğu, bireyin motivasyonunun düşük olması, olarak belirlenmiştir. İşlevsel görme değerlendirmesi sonrası dezavantajlar ve avantajlar olmak üzere iki alt tema belirlenmiştir.Avantajlar; izleme yapabilme, gerekli önlemleri alabilme, öğretmene öneri verebilme, bireye yeterli süre ayırabilme, aileye öneri verebilme, fiziksel ortamı düzenleyebilme, başlıklarıyla belirlenmiştir. Dezavantajlar temasında öğretmene öneride bulunamama, RAM-okul iletişim sınırlılığı, düzenli takip ve izleme yapamama, uygun yönlendirme ve yerleştirmenin yapılamaması, İşlevsel görme değerlendirmesine ilişkin önerileri incelenmiştir. Öğretmenler; işlevsel görme değerlendirmesi uzman kişiler tarafından yapılmalı, hizmet içi eğitim verilmeli, ortam değerlendirmeye uygun hale getirilmeli, standartlaştırılmış değerlendirme materyalleri kullanılmalı, fiziksel ortam düzenlenmeli, tıbbi raporlar anlaşılır bir dille yani teknik olmayan yazılmalı, lisans eğitiminde bir ders olarak verilmeli, bireyler değerlendirme sonrasında belirli periyotlarla izlenmeli olarak öneride bulunmaktadırlar.