Asemptomatik internal karotid arter darlığında kortikal sessiz periyot veinterhemisferik inhibisyon parametrelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HELİN KÖKMEN
Danışman: HÜRREM EVREN BORAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Asemptomatik İnternal Karotid Arter Darlığında Kortikal Sessiz Periyot ve İnterhemisferik İnhibisyon Parametrelerinin Değerlendirilmesi Amaç: Asemptomatik internal karotid arter darlığı (aICAS), iskemik inme için önemli bir risk faktörüdür ancak çoğu zaman klinik belirti vermeden ilerler. Klinik bulgular ortaya çıkmadan önce gelişen nörofizyolojik değişikliklerin belirlenmesi, hem patofizyolojiyi anlamak hem de klinik yaklaşımı yönlendirmek açısından önemlidir. Bu çalışmada aICAS olgularında transkraniyal manyetik stimülasyon (TMS) yöntemleri ile kortikal sessiz periyot (CSP), ipsilateral sessiz periyot (iSP), interhemisferik inhibisyon (IHI) ve interhemisferik fasilitasyon (IHF) parametrelerinin değerlendirilmesi ve sağlıklı gönüllülerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 19 aICAS hastası ve 20 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Katılımcılarda istirahat motor eşiği (RMT), 1 mV'luk motor potansiyeli oluşturan uyarı şiddeti (Ts1mV) ve bazal motor uyarılmış potansiyel (MEP) amplitüdü ölçülmüştür. Çift-bobinli çift-uyaran protokolleri ile interhemisferik fasilitasyon (IHF4) ve interhemisferik inhibisyon (IHI10, IHI40), tek uyarımlı TMS protokolleri ile CSP ve iSP süreleri kaydedilmiştir. aICAS grubunda analizler hem stenotik–astenotik hemisfer hem de sağ–sol hemisfer ayrımıyla yapılmış, ayrıca hasta ve kontrol grupları karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizlerde parametrik ve non-parametrik yöntemler kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Kontrol grubunda sağ–sol hemisfer arasında anlamlı fark saptanmamıştır. aICAS grubunda stenotik hemisferde CSP ve iSP süreleri uzamış, IHF4%, IHI10% ve IHI40% yüzdeleri azalmıştır. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında stenotik hemisferde fark izlenmezken, astenotik hemisferde IHI10% ve IHI40% daha yüksek, CSP ve iSP süreleri daha kısa bulunmuştur. Darlık yüzdesi ile TMS parametreleri arasında korelasyon gösterilememiştir. Sonuç: Asemptomatik ICAS olgularında, klinik belirti gelişmeden önce kortikal inhibitör ve fasilitatör mekanizmalar arasındaki denge bozulmuştur. Stenotik hemisferin, astenotik hemisferi yeterince inhibe edemediği; buna karşılık astenotik hemisferde artmış interhemisferik inhibisyon ve göreceli disinhibisyon izlendiği görülmüştür. Bu bulgular, aICAS'ın yalnızca hemodinamik düzeyde değil, hemisferler arası inhibitör ağlarda da erken dönemde değişikliklere yol açabileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: Asemptomatik internal karotid arter darlığı, transkraniyal manyetik stimülasyon, kortikal sessiz periyot, ipsilateral sessiz periyot, interhemisferik inhibisyon, interhemisferik fasilitasyon, motor uyarılmış potansiyel.