Acil servise başvuran geriatrik travma hastalarında modifiye geriatrik travma sonlanım skoru ile diğer travma skorlarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN SEVİNÇ
Danışman: Gültekin Kadı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Geriatrik travma hastaları, yaşa bağlı fizyolojik rezerv azalması ve komorbiditeler nedeniyle acil servislerde özel bir değerlendirme gerektirir. Travma skorları mortalite ve morbidite tahmininde kritik rol oynasa da geriatrik popülasyonda etkinlikleri sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, acil servise başvuran geriatrik travma hastalarında Modifiye Geriatrik Travma Sonlanım skoru (mGTOS) ile ISS, GTOS, TRISS, Revize Travma Skoru, BIG, Şok indeksi, Modifiye Şok indeksi ve Yaşa bağlı Şok indeksinin mortalite öngörme gücünü karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif olarak Gazi Üniversitesi Acil Servisi'nde yürütülmüş olup, 01.01.2024–31.03.2025 tarihleri arasında başvuran 65 yaş ve üzeri multitravmalı 185 hasta dahil edilmiştir. Demografik veriler, vital bulgular, laboratuvar parametreleri ve travma mekanizmaları kaydedilmiştir. Her hasta için ISS, GTOS, TRISS, RTS, BIG, şok indeksleri ve mGTOS hesaplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 31.0 ile yapılmış; ROC eğrisi, AUC değerleri, duyarlılık ve özgüllük oranları karşılaştırılmıştır. p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 185 hastanın yaş ortalaması 78±8 yıl olup, %63,2'si kadın, %36,8'i erkektir. En sık travma mekanizması düşme (%61,6) olarak saptanmıştır. 28 günlük mortalite oranı %9,7'dir. ROC analizi sonucunda mGTOS'un AUC değeri 0,818 ile en yüksek bulunmuştur. mGTOS'un cut-off değeri 4 olup duyarlılığı %83,3, özgüllüğü %75,4'tür. TRISS özgüllük açısından en yüksek (%98,19) ancak duyarlılığı düşük (%44,4) bulunmuştur. Laktat yüksekliği ve entübasyon ihtiyacı mortalite ile anlamlı ilişkili bulunmuştur. Şok indeksi ve modifiye şok indeksi mortalite tahmininde anlamlı bulunmamıştır. Tartışma: Çalışmamız, geriatrik travma hastalarında mortalite tahmininde mGTOS'un diğer skorlamalara göre daha güçlü bir prognostik belirteç olduğunu göstermektedir. Literatürde GTOS ve TRISS'in geriatrik popülasyonda sınırlı performans gösterdiği bildirilirken, mGTOS'un ek parametreleri içermesi bu eksiklikleri gidermektedir. Ayrıca entübasyon ihtiyacı, solunum sayısı ve koagülasyon parametreleri mortaliteyi öngörmede bağımsız belirteçler olarak saptanmıştır. Sonuç: mGTOS, geriatrik travma hastalarında hem acil servis sonlanımı hem de 28 günlük mortalite tahmininde diğer skorlamalara göre daha üstün performans göstermektedir. Bu nedenle acil servislerde geriatrik travma yönetiminde mGTOS'un rutin kullanımı önerilebilir. Daha geniş örneklemli, çok merkezli ve prospektif çalışmalar ile bu bulguların desteklenmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Geriatrik travma, mGTOS, travma skorları, mortalite tahmini, acil servis