Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyleri ile okul yöneticilerinin liderlik stilleri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELVAN KARAER
Danışman: MURAT GÜRKAN GÜLCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyleri ile okul müdürlerinin liderlik stilleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın evrenini Mersin ili Erdemli ilçesinde bulunan toplam 121 okul içerisinde 2017- 2018 Eğitim Öğretim yılında görev yapmakta olan 1937 öğretmen oluşturmaktadır. Belirtilen evrenden seçkisiz yolla belirlenen ölçekleri uygulamayı kabul eden öğretmenler ise örneklemi oluşturmaktadır. Örneklem için belirlenen okullarda görev yapan 345 öğretmene veri toplama aracı elden ulaştırılmıştır. Ancak veri toplama aşamasında 24 anket yönergelere uygun doldurulmadığı için; 8 anket ise uç değerler içerdiği için çıkarılmış ve geriye kalan 313 anket ile uygulamanın analizleri yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kartal (2003) tarafından geliştirilen Örgütsel Sosyalleşme Ölçeği ile Şahin (2009) tarafından geliştirilen Okul Müdürlerinin Liderlik Stilleri Ölçeği kullanılmıştır. Örgütsel Sosyalleşme Ölçeği 60 madde ve 4 alt boyuttan oluşmaktadır. Okul Müdürlerinin Liderlik Stilleri Ölçeği; dönüşümcü liderlik ve sürdürümcü liderlik olmak üzere 32 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin 24 maddesi dönüşümcü liderlik, 8 maddesi sürdürümcü liderlik davranışlarını belirlemeye yöneliktir. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ölçek sahipleri tarafından yapılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 21.0 programı kullanılmış ve aritmetik ortalama, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Dunnet C testi, LSD testi ile korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre; öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyleri genel olarak olumlu ve yüksek düzeyde bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyinin en düşük olduğu örgütsel sosyalleşme boyutu iş doyumu iken, öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyinin en yüksek olduğu örgütsel sosyalleşme boyutunun bağlılık olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyleri ile cinsiyet, yaş, okul türü, kurumda çalışma süresi, haftalık ders saati ve meslek tercihi değişkenleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuş fakat medeni durum ve mesleki kıdem değişkenleri arasında anlamlı bir farklılaşma elde edilmemiştir. Öğretmenlerin okul müdürlerine dair liderlik algıları ise aynı seviyede ve orta düzeydedir. Öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stillerinin hem dönüşümcü liderlik hem de sürdürümcü liderlik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul müdürlerinin liderlik stilleri ile cinsiyet, yaş ve mesleki kıdem değişkenleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuş fakat medeni durum, okul türü, kurumda çalışma süresi, haftalık ders saati ve meslek tercihi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılaşma görülmemiştir. Örgütsel sosyalleşmenin alt boyutları açısından okul müdürlerinin liderlik stilleri incelendiğinde; okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik stili ile sosyalleşmenin bağlılık ve kabullenme boyutları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra okul müdürlerinin sürdürümcü liderlik stili ile sosyalleşmenin iş doyumu, motivasyon ve bağlılık boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Buna göre okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışları göstermesi durumunda öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeylerinin düşük, sürdürümcü liderlik davranışları göstermesi durumunda ise öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.