Sürgün Sonrası Kırım Tatarlarının Geri Dönüş Sürecinde Yerleşim Sorunsalının 1989-2014 Yılları Arası Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir Ve Bölge Planlama, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Amza Saitibrahymov

Danışman: Sevinç Bahar Yenigül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, sürgün edilen Kırım Tatarlarının tarihî yurtlarına geri dönüş sürecinde karşılaştıkları yeniden yerleşim sorunlarını ortaya koymak, sorunlara yönelik çözümler sunmayı amaçlamaktadır. Çalışma; sürgün sonrası zorunlu göç sürecinin, seksenli yıllar sonrası geri dönüş aşamalarını incelemekte, bu sürecin çeşitli aşamalarını ve etkilerini analiz etmektedir. Bu amaçla çalışma öncelikli olarak; dünyada yaşanmış göç ve geri dönüş süreçlerini inceleyen çalışmalara odaklanmıştır. Bu çalışmalardan yapılan kavramsal ve yöntemsel çıkarımlar ile çalışmanın yöntemine yönelik özgün analiz ve yaklaşımlar tasarlanmıştır. Sürgün edilen Kırım Tatarlarının geri dönüş sürecinde yeniden yerleşim sorunlarının Yarımadanın özellikle Akmescit (Simferopol) yerleşiminde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Bu yoğunlaşma çalışmanın alan çalışmasının kapsamının belirlenmesine neden olmuştur. Alan çalışması kapsamında yer alan yerleşimlerde mevcut yaşam çevreleri değerlendirilmiş, yerleşimlerin fiziki başlıca sorunları tespit edilmiştir. Çalışmada, Birleşmiş Milletler'in sürdürülebilir yaşam çevreleri ilkeleri temel alınarak, bu sorunlara yönelik çözüm önerileri sunulmuştur.