Perı̇odontı̇tı̇s ve sı̇garanın dı̇şetı̇ oluğu sıvısı hı̇poksı̇ ı̇le ı̇ndüklenen faktör sevı̇yelerı̇ne etkı̇sı̇


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Bejna BOZYEL

Danışman: Burcu Özdemir

Özet:

Periodontitisin periodontal dokuların hipoksisi üzerinde etkili olduğu ve periodontitis varlığında artmış HIF-1α seviyeleri çeşitli çalışmalar ile gösterilmiştir. Sigaranın doğrudan hipoksi ve iskemiye neden olan karboksihemoglobin miktarında artış meydana getirdiği ayrıca sigara dumanındaki karbonmonoksitin, dokulara taşınan O₂ miktarının azalmasına neden olduğu bildirilmiştir. Periodontolojide hipoksi mekanizmalarının anlaşılmasına yönelik çalışmaların az sayıda olduğu ve HIF-1α ile sınırlı kaldığı görülmüştür. Mevcut çalışmada sigara ve periodontitisin periodontal dokularda meydana getirdiği hipoksik değişiklikleri, dişeti oluğu sıvısı (DOS) hipoksi ile indüklenen faktörler (HIF-1α, HIF-2α, HIF-3α) ve vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF) seviyelerini değerlendirerek incelemek amaçlanmıştır. Çalışmaya periodontal sağlıklı sigara içmeyen (Grup S) 22 ve içen (Grup SS) 22, periodontitise sahip (Evre 3, Derece B veya C) sigara içmeyen (Grup P) 22 ve içen (Grup PS) 22 birey dahil edilmiştir. Klinik periodontal parametreler (plak indeksi, gingival indeks, sondlamada kanama indeksi, sondlamada cep derinliği, klinik ataşman seviyesi) kaydedilmiş, DOS örnekleri toplanmış ve ELISA yöntemi ile incelenmiştir. İstatistiksel analizler sonucunda tüm periodontal klinik parametreler periodontitise sahip gruplarda, periodontal sağlıklı gruplara kıyasla anlamlı seviyede yüksek tespit edilmiştir (p<0.05). S grubuna kıyasla SS, P ve PS gruplarında HIF-1α, HIF-3α ve VEGF total seviyeleri yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ek olarak S grubuna kıyasla SS ve P gruplarında daha yüksek HIF-2α total seviyeleri saptanmıştır (p<0.05). S grubuna kıyasla SS grubunda HIF-1α, HIF-2α ve VEGF konsantrasyon seviyeleri yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca PS grubunda da S grubuna kıyasla HIF-1α ve VEGF konsantrasyon seviyeleri yüksek tespit edilmiştir. (p<0.05). Çalışmadan elde edilen veriler sonucunda, HIF-2α ve HIF-3α'nın da HIF-1α gibi DOS'ta tespit edilebildiği görülmüştür. Sigara ve periodontitisin değerlendirilen biyobelirteçler açısından periodontal dokular üzerinde benzer hipoksik etkilere yol açtığı görülmüştür. Periodontal dokulardaki hipoksi mekanizmasının daha iyi anlaşılabilmesi daha ileri araştırmalara gereksinim duyulmaktadır.
Anahtar Kelime: Gingiva = Gingiva ; Gingival cep = Gingival pocket ; Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; HIF-1a = HIF-1a ; HIF-2a = HIF-2a ; HIF-3a = HIF-3a ; Hipoksi = Hypoxia ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis ; Sigara içme = Smoking