Amasra'da Bedesten Olarak Bilinen Antik Roma Yapısının Belgelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Doğuşcan GÜN

Danışman: Ammar İbrahimgil

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma konusu Batı Karadeniz'in Bartın ili Amasra ilçesi sınırlarında bulunan kentin güney kesiminde konumlanan Bedesten isimli bazilika planlı yapıdır. Yapı Antik Roma Dönemine ait mükemmel bir tuğla işçiliğini ortaya koyarken büyük kesme taş bloklarla inşa edilmiş özgün bir opus reticulatum-mixtum yapısıdır. Sürdürülebilirliği sağlanamamış ve henüz gün yüzüne çıkarılamamış bir antik kent dokusunun bulunduğu Bedesten mevkii ve aynı adlı yapı, günümüzde ruhunu ve işlevini kaybetmiş durumdadır. Amasra sahip olduğu doğal güzelliklerin yanı sıra sayıca fazla ve farklı dönemlere işaret eden eşsiz bir mimari çeşitliliği ve kültürel mirası bünyesinde barındırmaktadır. Bu denli özgün bir yapının bu denli zengin bir coğrafyada atıl durumda bırakılması Amasra için bir potansiyel kaybına yol açmaktadır. Çalışmadaki asıl amaç, dönemin teknolojisinin getirileri ve profesyonel ekiplerin yardımıyla yapının özgün durumuna ve ruhuna tekrar sahip olabilmesi için yapının mevcut durumunu analiz ederek gerekli değerlendirmeler sonucu yapıyı belgelemektir. İmparator Traianus Dönemi'ne tarihlenen Bedesten isimli Antik Roma yapısı, günümüz teknolojileri kullanılarak bilgisayar ortamına aktarılmıştır, yapının mimarisi irdelenmiş ve ait olduğu dönem üzerinden değerlendirilmiştir. Daha önce bu kadar detaylı bir çalışmanın konusu olamayan bu büyük ölçekli yapının rölöve projesi çizilerek hasar ve malzeme analizleri yapılmıştır ve güncel durumu sistematik bir biçimde tablolara işlenmiştir. Yapının geçirdiği süreçte ortaya çıkan problemler neredeyse tek bir tuğla özeline kadar detaylandırılarak projelendirilmiştir. Sadece boyutlarından bile döneminde kentin nirengi noktalarından biri olduğunu açıkça belli eden yapının, kültürel sürekliliğin sağlanabilmesi için tam anlamıyla anlaşılması ve yaşadığı sürecin ortaya çıkarılması büyük önem taşımaktadır.