POLİMERLERE KATILAN BİO-ÇÖZÜNÜR MALZEMENİN MEKANİKDAVRANIŞLARA ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE SELEN YÜCEL
Danışman: Ömer Asal
Özet:
Günümüzde
yaygın olarak kullanılan plastik malzemelerin doğada parçalanma sürelerinin
uzun olması çevre kirliliğine yol açmaktadır. Bu nedenle son yıllarda
bio-çözünür katkı maddeleri ile plastiklerin doğada bozunma hızlarının
artırılmasına yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Ancak, bio-çözünür katkıların
plastik malzemelerin mekanik davranışlarına etkilerine ilişkin çalışmalar
kısıtlıdır. Endüstriyel uygulamalarda en yaygın kullanılan polimer hammaddeleri
arasında LDPE, HDPE, PP, PS ve PVC yer almaktadır. Bu çalışmada, LDPE ve HDPE
hammaddelerine farklı oranlarda oxo bio-çözünür katkı maddesi ilave edilerek
katkı oranının malzemelerin mekanik davranışları üzerindeki etkisi
araştırılmıştır. Bu çalışma kapsamında %0, %1, %3 ve %5 oranlarında katkı
maddesi içeren numuneler hazırlanmıştır. Deney numuneleri plastik enjeksiyon
yönetimi ile standart çekme ve çentik darbe test numunesi geometrilerine uygun
olacak şekilde üretilmiştir. Üretilen numunelere çekme testi, çentik darbe
testi (Charpy ve Izod) ve termal yumuşama noktası testleri uygulanmıştır.
Ayrıca numunelerin yüzey morfolojileri taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile
incelenmiş ve elde edilen görüntüler yorumlanmıştır. Bunun yanı sıra numunelere
yaşlandırma işlemi uygulanarak yaşlandırma öncesi ve sonrası mekanik özellikler
karşılaştırılmıştır. Elde edilen deneysel veriler karşılaştırmalı olarak
incelenmiştir. Sonuçlar, katkı maddesi oranı ve yaşlandırma etkisinin, LDPE ve
HDPE malzemelerinin mekanik özelliklerini önemli ölçüde değiştirdiğini
göstermiştir. LDPE numunelerinin HDPE numunelerine kıyasla mekanik davranış
anlamında bio-çözünür katkı maddesinden daha fazla etkilendiğini ortaya
konulmuştur. Kullanılan bio-çözünür katkı maddesinin her iki malzemede de
mekanik davranışları düşürdüğü tespit edilmiştir.