Travma Sonrası Büyüme, Çocukluk Çağı Travmaları, Öz Şefkat ve Mizah Tarzları Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE NUR KORKMAZ

Danışman: Kemal Öztemel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı travma sonrası büyümeyi yordamada çocukluk çağı travmaları, öz şefkat ve mizah tarzlarının (katılımcı mizah, kendini geliştirici mizah, saldırgan mizah ve kendini yıkıcı mizah) rolünü incelemektir. Ayrıca çalışmada travma sonrası büyüme toplam ve alt ölçek puanlarının bazı demografik değişkenlerle ilişkisi de ele alınmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır ve araştırma grubuna kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Çalışma grubunu 18-65 yaş arasındaki 377 yetişkin birey oluşturmuştur; çalışma grubunun %74,8'ini kadın, %25,2'sini erkek katılımcılar oluşturmaktadır. Katılımcılara ait veriler Kişisel Bilgi Formu, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği-33 (ÇÇTÖ-33), Öz Anlayış Ölçeği ve Mizah Tarzları Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi SPSS 27.01 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Örneklemler T-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçları, çocukluk çağı travmaları, öz şefkat ve mizah tarzlarının birlikte travma sonrası büyümeyi istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordadığını ortaya koymuştur. Bu değişkenlerin travma sonrası büyümedeki toplam varyansın %21'ini açıkladığı bulunmuştur. Travma sonrası büyüme toplam ve alt boyut puanlarında cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Eğitim durumuna göre sadece yaşamın değerini anlama alt boyut puanlarının anlamlı düzeyde farklılaştığı bulunmuştur. Orta ve üstü sosyoekonomik düzeye sahip bireylerin, toplam travma sonrası büyüme puanlarında, başkalarıyla ilişkiler ve manevi değişim alt boyutlarında, düşük sosyoekonomik düzeydekilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar aldığı saptanmıştır. Elde edilen tüm bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.