Yetişkin bireylerde diyabet ve obezite farkındalığı, yeme bağımlılığı ve beslenme durumunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE ÇALIK
Danışman: SANİYE BİLİCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, 18-64 yaş arası yetişkin bireylerin diyabet ve obezite farkındalığı, yeme bağımlılığı ve beslenme durumunun değerlendirilmesi amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Çalışma, Şubat 2018 - Haziran 2018 tarihleri arasında, 200 gönüllü birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak bir anket aracılığı ile araştırmacı tarafından elde edilmiştir. Anket formunda bireylerin sosyodemografik özellikleri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite durumlarına yönelik sorular ile "Diyabet ve Obezite Farkındalık Anketi", "Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (YFAS)" ve "Yeme Tutum Testi (EAT-40)" yer almıştır. Bireylerden ayrıca, geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kaydı alınmış ve "Sağlıklı Yeme İndeksi-2010 (SYİ-2010)" ile diyet kalitesi değerlendirilmiştir. Bireylerin vücut ağırlığı (kg) ve boy uzunluğu (cm) araştırmacı tarafından tekniğine uygun olarak ölçülmüştür. Erkeklerin beden kütle indeksi ortalaması 26,7±3,89 kg/m², kadınların ise 27,3±6,21 kg/m² olarak bulunmuştur. Bireylerin %28,5'inin obez, %15,4'ünün diyabet hastası olduğu saptanmıştır. Bireylerin diyabet ve obezite farkındalık durumları incelendiğinde; %27,0'ının yüksek farkındalığa sahip; %38,5'inin farkındalığa sahip; %34,5'inin farkındalığı olmadığı belirlenmiştir. Bireylerin %6,0'ının YFAS'a göre yeme bağımlısı olduğu ve cinsiyete göre anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Bireylerin diyabet ve obezite farkındalık skoru ile YFAS semptom sayısı arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=-0,184; p=0,009). Bireylerin %12,5'inde yeme davranış bozukluğu riski olduğu ve cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Bireylerin %57,0'ının geliştirilmesi gereken SYİ-2010 puanına sahip olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin diyabet ve obezite konusunda farkındalığının artırılması diyabet ve obezitenin önlenmesinde önemli olmakla birlikte, edinilen bilgilerin yaşam tarzına adapte edilebilmesi için daha kapsamlı plan ve politikaların geliştirilmesi gerekmektedir.