Using pre-defined travel time constraints to revitalize urban spaces


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: AYŞE REYYAN LALE

Danışman: Ebru Vesile Öcalır Akünal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yirmi birinci yüzyıl, kentleşmenin baskın unsur olduğu ve giderek daha fazla insanın kentsel alanlara yerleştiği bir çağdır. Kentleşmenin hızıyla birlikte, büyük şehirlerin çoğunda insanların trafikte veya park yeri ararken saatlerini harcamak zorunda kaldığı benzer sorunlar yaşanmaktadır. Bu nedenle dünyanın dört bir yanından pek çok şehir, alanlarını otomobillerden alıp yayalara, bisikletlilere ve toplu taşıma kullanıcılarına vermeyi hedef olarak belirlemiştir. İşte 15 dakikalık şehir tasarımı gibi yeni şehir planlarının tartışmaya açıldığı bu noktada amaç, insanların motorlu taşıtlara bağımlı olduğu modern ulaşım fikirlerine karşı çıkmak; çok merkezli bir şehir oluşturarak günlük varış noktalarını yakınlaştırmaktır. Bu terim, içinde yaşayan herkesin günlük ihtiyaçlarına yürüyerek veya bisikletle 15 dakikalık bir mesafe içinde erişebildiği son derece esnek bir kentsel alanı tanımlamaktadır. Amaç, kentsel yaşamın tüm gerekliliklerini ortaya koyarak yerel ekonomiyi dağıtmaktır. Mahallede bu işlevlerin yerine getirilebilmesi için kentsel yapılaşmanın yoğunluk, yakınlık, çeşitlilik ve dijitalleşme bileşenleriyle yeniden tasarlanması gerekmektedir. Üç ana sütun altında bir değerlendirme şeması hazırlanmıştır. Üç ana başlık altında, seçilen alanın özelliklerini ölçmek için değerlendirme ana ve alt kriterleri oluşturulmuştur; "Hareketlilik", "Kentlilerin Sağlığı" ve "Kentsel Yaşam & Çevre". Çalışma alanı, "Yoğunluk ve Sıklık", "Arazi Kullanım Çeşitliliği", "Sokak Bağlantıları", "Motorlu Ulaşımın Yaygınlığı" ve "Marketlere Erişim ve Marketlerin Bulunabilirliği" değerlendirme alt kriterleri altında analiz edilmiştir. Bu analizler, yerleşimin 15 dakikalık şehir modelinin kriterlerini ne ölçüde karşıladığını kavramayı amaçlamaktadır. Sonuçlar, çalışmaya seçilen alanın analiz edilen yönlerde 15 dakikalık şehir konseptinin kriterlerini karşıladığını gösteriyor, ancak bazı yönlerde hâlâ iyileştirme ihtiyacı bulunmakta olup bir plan kararları öneri listesi hazırlandı.