Pompaj Depolamalı Hidroelektrik Santral Tasarımı ve Teorik Analizi: Keban Barajı Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKÇE TENEKCİOĞLU
Danışman: Erdem Çiftçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünyada uygulanan ve/veya araştırılıp, geliştirilen enerji depolama sistemlerinin sayısı oldukça fazladır. Pompaj depolamalı hidroelektrik santraller ise yüksek kapasitelerde enerji depolama avantajları sayesinde dünyada ve Türkiye'de ciddi ilgi yakalamıştır. Temelde hidroelektrik santrallerin çalışma prensibine ek olarak pompalama grubu ilavesiyle çalışan pompaj depolamalı hidroelektrik santrallerde, elektrik enerjisi fiyatının düşük olduğu saatlerde pompalama grubunun çalışmasıyla elektrik enerjisi depolamasının yapılması, elektrik enerjisi fiyatının yüksek olduğu durumlarda ise türbin grubunun çalışmasıyla elektrik enerjisi üretimi yapılmasının amaçlanmaktadır. Bu çalışmada da Keban Baraj Gölü alt rezervuar olarak kullanıp yeni inşa edilecek yapay gölün üst rezervuar olarak konumlandırılması ve iki rezervuar arasındaki potansiyel farktan faydalanarak elektrik enerjisi üretimi ve depolaması modlarında çalıştırılması üzerine hesaplamalar yapılmıştır. Projede 7 000 000 m³, 5 000 000 m³ ve 3 000 000 m³ olmak üzere 3 farklı senaryo üzerinden yıllık net kazançlar ve proje geri dönüş süreleri hesaplanmıştır. Günlük aynı saat aralığında yapılan üretim ve depolama üzerinden elde edilen gelir-giderlere bakılarak sağlanan net kazanç üzerinden 3 farklı senaryoda da proje geri dönüş süreleri 25 yıl olarak hesaplanmaktadır. Yerli ekipman desteği, inşaat maliyetlerindeki iyileştirmeler, mevcut santrallerin dönüşümü, devlet teşvik mekanizmalarının artırılması vb. destekleyici sistemler ile projeleri geri dönüş süreleri kısaltılabilir. İnşaat maliyetleri, hızla değişen ve dalgalanan döviz kuru sebebiyle oldukça uzayan geri dönüş süreleri PDHES'lere olan ilgiyi azaltıyor olsa da elektrik enerjisi depolama kapasitelerinin büyüklüğü, Türkiye'de mevcuttaki hidroelektrik santrallerinin varlığının fazla olması sebebiyle ülkemiz için daha uygulanabilir bir yatırım konusu haline gelmektedir. İlk adımda mevcuttaki santrallerin dönüşümü ile PDHES'leri hayata geçirmek oldukça faydalı olacaktır.