Topoloji optimizasyonu ile tasarlanıp eklemeli imalatla üretilen bir güdümlü füze parçasının titreşim performansının analitik ve deneysel incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERKAN TAŞAR

Danışman: OLCAY ERSEL CANYURT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, güdümlü füze sistemlerinde kullanılan Ataletsel Ölçüm Birimi (AÖB) tutucu parçasının titreşim performansının iyileştirilmesi amacıyla topoloji optimizasyonu, sonlu elemanlar analizleri, eklemeli imalat ve deneysel test yöntemleri bütünleşik bir yaklaşımla incelenmiştir. Mevcut tutucunun dinamik davranışı modal analiz ile değerlendirilmiş, kritik mod şekilleri belirlenmiş ve montaj arayüzleri dikkate alınarak tasarım uzayı tanımlanmıştır. Doğal frekansların yükseltilmesini hedefleyen topoloji optimizasyonu sonucunda iki alternatif tasarım elde edilmiş ve bu tasarımlar harmonik tepki analizleriyle titreşim iletim performansı açısından karşılaştırılmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda en dengeli dinamik tepkiyi veren geometri seçilmiş ve Seçici Lazer Ergitme (Selective Laser Melting, SLM) yöntemiyle AlSi10Mg malzemeden üretilmiştir. Eklemeli imalat sonrasında bazı numunelere gerilim giderme ısıl işlemi uygulanarak ısıl işlemin titreşim davranışı üzerindeki etkisi de değerlendirilmiştir. Sayısal analizler, yeni tasarımın mevcut tutucuya kıyasla daha yüksek doğal frekanslara ve daha düşük titreşim genliklerine sahip olduğunu göstermiştir. Deneysel çalışmalar kapsamında gerçekleştirilen sinüs tarama titreşim testi ve füze seviyesindeki modal darbe testi, yeniden tasarlanan tutucunun AÖB'ye iletilen titreşimleri önemli ölçüde azalttığını doğrulamıştır. Ayrıca ısıl işlemin, eklemeli imalat kaynaklı iç gerilmeleri azaltarak titreşim tepkisini daha kararlı hale getirdiği görülmüştür. Elde edilen bulgular, topoloji optimizasyonu ve eklemeli imalatın birlikte kullanılmasının, yüksek titreşim hassasiyeti gerektiren savunma ve havacılık uygulamalarında daha dayanıklı ve güvenilir yapısal bileşenlerin geliştirilmesi için etkili bir yöntem olduğunu ortaya koymaktadır.