Farklı sosyo ekonomik düzeydeki 3-6 yaş grubu çocuğu olan anne babaların oyuncak ve oyun materyalleri hakkındaki görüşlerinin ve bu yaş grubu çocukların sahip oldukları oyuncak ve oyun materyallerinin incelenmesi

NUR ÖZYEŞER CİNEL

Farklı sosyo ekonomik düzeydeki 3-6 yaş grubu çocuğu olan anne babaların oyuncak ve oyun materyalleri hakkındaki görüşlerinin ve bu yaş grubu çocukların sahip oldukları oyuncak ve oyun materyallerinin incelenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUR ÖZYEŞER CİNEL

Danışman: FATMA TEZEL ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma Farklı Sosyo Ekonomik Düzeydeki 3-6 Yaş Grubu Çocuğu Olan AnneBabaların Oyuncak Ve Oyun Materyalleri Hakkındaki Görüşlerinin Ve Bu YaşGrubu Çocukların Sahip Oldukları Oyuncak Ve Oyun Materyallerinin İncelenmesiamacıyla planlanmıştır.Araştırmanın evrenini, Ankara il merkezindeki okul öncesi eğitim kurumuna giden 3-6 yaş grubu çocuklarının anne ve babaları oluşturmuştur. Rastgele seçilmiş alt sosyo-ekonomik düzeyde 131 anne,131 baba olmak üzere 262 ve üst sosyo-ekonomikdüzeyde 254 anne, 254 baba olmak üzere 508 ebeveyne ulaşılmıştır. Toplam ulaşılanebeveyn sayısı 770' dir.Araştırmada veriler, uzman kişilerin görüşleri alındıktan sonra, araştırmacı tarafındangeliştirilen, ?Oyuncak ve Oyun Materyalleri Soru Formu? ile toplanmıştır. Toplananverilerin analizi için, istatistiksel analizlerden Ki-kare test istatistiği kullanılmıştır.Elde edilen sonuçlara göre;- Alt sosyo ekonomik düzeydeki çocuklar ve üst sosyo ekonomik düzeydekieğitim seviyesi düşük olan ebeveynlerin çocukları, oyuncak ve oyunmateryalleriyle 1 saatten az oynamaktadırlar.- Alt sosyo ekonomik düzeydeki çocuklar bahçe ve sokakta oyun oynamayı,üst sosyo ekonomik düzeydeki çocuklar odalarında oynamayı daha çok tercihetmektedirler. Annelerin eğitim düzeyi artıkça, çocuklar ev ortamındaoynamayı daha çok tercih etmektedirler.- Alt sosyo ekonomik düzeydeki erkek çocuklar dışarda daha çok vakitgeçirirken, üst sosyo ekonomik düzeydeki erkek çocuklar bilgisayarla dahaçok vakit geçirmektedirler.- Alt sosyo ekonomik düzeydeki çocuklar oyuncak satın alırken arkadaşları vebaşka çocuklardan etkilenirken, üst sosyo ekonomik düzeydeki çocuklartelevizyon, kitap, gazate ve dergilerden etkilenmektedirler. kız çocuklaroyuncakların renkli, parlak ve sesli olma özelliğine, erkek çocuklar büyük,küçük, hareketli ve ışıklı olma özelliğine daha çok dikkat etmektedirler.- Alt ve üst sosyo ekonomik düzeyi birbirinden ayıran oyuncak sayısı 40'dır.Alt sosyo ekonomik düzeydeki çocuklar genelde, 40'dan az üst sosyoekonomik düzeydeki çocuklar ise genelde, 40 dan fazla oyuncağa sahiptirler.- Erkek çocuklar, oyuncaklarına karşı daha çok hırpalayıcı, kırıcı ve bozucudavranırken, kız çocukları oyuncaklarını daha dikkatli kullanmaktadırlar.- Alt sosyo ekonomik düzeydeki çocuklar evde bulunan eşyalarla, üst sosyoekonomik düzeydeki çocuklara göre daha az oynamaktadırlar. Erkek çocuklarevde bulunan malzemelerden, artık malzeme ve elektronik eşyalarla, kızçocukları ise mutfak, süs eşyaları, giysi ve aksesuarlarla daha çokoynamaktadırlar- Erkek çocuklar elektronik oyuncaklara, güncel kahramanlara, oyuncaksilahlara daha çok sahipken, kız çocukları bebek, hayvan ve yumuşak dolguoyuncaklara daha çok sahiptirler. Ayrıca, eğitim düzeyi düşük olanebeveynlerin çocukları eğitici oyuncaklara ve manüpülatif oyuncaklara dahaaz sahiptirler.- Erkek çocukları, minyatür nesneleri, müzikli oyuncakları, oyuncak silahlarıelektronik oyuncakları, hareketli oyuncakları ve maketleri kız çocukları,bebek, hayvan ve yumuşak dolgu oyuncakları, el işi oyuncaklarını daha çoksürekli seçip oynamaktadır. Alt sosyo ekonomik düzeydeki çocuklar, üstsosyo ekonomik düzeydeki çocuklara oranla daha çok oyuncakları arasındanözel olarak oyuncak seçmekte ve sürekli oynamaktadırlar.- Alt sosyo ekonomik düzeydeki çocukların oyuncakları genelde torba veçuvalda, üst sosyo ekonomik düzeydeki çocukların oyuncakları ise geneldeevde kendilerine ait oyuncak dolabında ve rafında bulunmaktadır. Ayrıca altsosyo ekonomik düzeydeki erkek çocuklar oyuncaklarına istediklerindekolaylıkla ulaşamamaktadırlar.- Alt sosyo ekonomik düzeydeki ebeveynler ve üst sosyo ekonomik düzeydekieğitim seviyesi düşük olan ebeveynler, oyuncağı, çocuğu mutlu etmek,ödüllendirmek, boş zamanını değerlendirmek ve çocuğu eğlendirmek,oyalamak amacıyla alınan oyun malzemeleri olarak tanımlarken, üst sosyoekonomik düzeydeki anne babalar ve özellikle eğitim seviyesi yüksek olanebeveynler oyuncağı çocuğun gelişimini, hayal gücünü ve yaratıcılığınıartıran oyun malzemesi olarak tanımlamaktadırlar.- Alt sosyo ekonomik düzeydeki ebeveynler,çocuklarının oyuncakla 6 ay vesonrasında karşılaşması gerektiğini düşünmekte ve çocuklarına ilk oyuncağı 6ay ve sonrasında alırken, üst sosyo ekonomik düzeydeki ebeveynlerçocuklarının oyuncaklarla, 1-5 aylıkken karşılaşmaları gerktiğini düşünmekteve çocuklarına, doğmadan önce oyuncak almaktadırlar.- Alt sosyo ekonomik düzeydeki ebeveynler doğum günü, özel günler veekonomik kaygıları olmadığında, üst sosyo ekonomik düzeydeki ebeveynlerise çocuklarının ihtiyaçları olduklarını düşündüklerinde, oyuncak satınalmaktadırlar.- Alt sosyo ekonomik düzeydeki ebeveynler çocuklarına, 6 ay ve daha üstüsürede oyuncak alırken, üst sosyo ekonomik düzeydeki ebeveynler haftadabir veya aydabir sürede, satın almaktadırlar. Ayrıca alt sosyo ekonomikdüzeydeki ebeveynler çocuklarına oyuncağı pazardan ve işportadan alırken,üst sosyo ekonomik düzeydeki ebeveynler büyük alışveriş merkezlerindenalmaktadırlar.- Anne babalar genelde kız çocuklarına karşı cinse ait oyuncak alırken, üstsosyo ekonomik düzeydeki üniversite mezunu ebeveynler her iki cinstekiçocuklarına karşı cinse ait oyuncak almaktadırlar.- Alt sosyo ekonomik düzeydeki ebeveynler oyuncak satın alırken, oyuncağınekonomik olmasına, üst sosyo ekonomik düzeydeki ebeveynler, çocuklarınıngelişim düzeyi, ilgi, ve isteklerine uygun olmasına dikkat etmektedirler.- Anne babalar, 1. çocuklarının oyuncaklarını, daha çok satın alarak, başkalarıtarafından hediye edilerek, temin ederken 2. ve 3. çocuklarına öncekiçocuklarından, akraba tanıdık komşu çocuklarından temin etmektedirler.- Anneler babalara göre çocuklarına evde bulunan malzemelerle daha çok oyuncakhazırlamaktadırlar. Anneler daha çok dikerek, örerek, bez bebekler, elbiseler veminderler yaparken, Babalar daha çok ahşap, mukavva vb malzemelerden araba,blok, puzzell vb. oyuncaklar yapmaktadırlar. Anne ve babalar genelde kızçocuklarının tabanca, erkek çocuklarının bebek almak ÖNSÖZBu araştırma, Farklı sosyo ekonomik düzeydeki 3-6 yaş grubu çocuğu olan annebabaların oyuncak ve oyun materyalleri hakkındaki görüşlerinin ve bu yaş grubuçocukların sahip oldukları oyuncak ve oyun materyallerinin incelenmesiamacını taşımaktadır.