SICAK KURU İKLİMLERDE DÜŞÜK MALİYETLİ VE ENERJİ ETKİN KONUT TASARIMI: IRAK – KERKÜK İLİ ÖRNEĞİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aya Yelmaz Abdulkhaleq ABDULKHALEQ

Danışman: Semra Arslan Selçuk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Kerkük, Irak'ta sıcak ve kuru iklim koşullarına uygun düşük maliyetli ve enerji etkin konut tasarımı için sürdürülebilir çözümler geliştirmeyi amaçlamaktadır. Kerkük, iç göç ve hızlı kentleşme nedeniyle konut talebinin arttığı, ancak mevcut konut arzının bu talebi karşılamadığı bir şehir olup, düşük gelirli grupların uygun fiyatlı ve kaliteli konutlara erişimi zordur. Yükselen enerji maliyetleri ve düşük enerji verimliliği, enerji etkin konutların önemini artırmaktadır. Bu çalışma, Autodesk Revit ve Insight yazılımları kullanarak mevcut konut tasarımlarının enerji performansını analiz etmiş ve iyileştirmeler önerilmiştir. Çalışmada, Kerkük'ün iklimsel koşullarına uygun pasif tasarım stratejileri, yüksek performanslı yalıtım sistemleri ve yenilenebilir enerji çözümleri üzerinde durulmuştur. Enerji simülasyonları ile yapılan analizler, enerji kullanım yoğunluğunda (EUI) %9,3 oranında bir azalma sağlanmış ve enerji maliyetlerinde %85,7'ye varan bir düşüş gözlemlenmiştir. HVAC sistemi iyileştirmeleriyle enerji tasarrufu %92,7 oranında artarken, çatı yapımı ve yalıtımı ile enerji kayıpları minimize edilmiştir. Ayrıca, fotovoltaik (PV) panellerin verimliliği %700 oranında artırılmıştır, bu da yenilenebilir enerji kullanımının bina enerji performansını iyileştirdiğini göstermektedir. Tez, enerji etkin konutların düşük gelirli bireyler için ekonomik sürdürülebilirliğe katkı sağlarken, çevresel sürdürülebilirliği de desteklediğini ortaya koymaktadır. Çalışma, Kerkük'teki düşük maliyetli konut projelerinin enerji verimliliğini artırmak ve yaşam kalitesini iyileştirmek için uygulanabilir tasarım çözümleri sunmaktadır. Sonuçlar, pasif tasarım stratejilerinin, yüksek kaliteli yalıtım sistemlerinin ve yenilenebilir enerji teknolojilerinin entegrasyonunun, sıcak iklim bölgelerinde enerji verimliliğini artırmada kritik öneme sahip olduğunu vurgulamaktadır.