Çocuk hastalarda çürük etkileri ve deneyimleri ölçeğinin (carıes-QC) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlilik ve güvenilirliğin belirlenmesi


Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE USLU

Danışman: MEHMET BANİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çocuklar için Çürük Etkileri ve Deneyimleri Ölçeği (CARIES-QC), yeni geliştirilen, çocuğun bakış açısından çürükle ilişkili yaşam kalitesini değerlendirmeyi hedefleyen İngilizce bir ölçektir. Bu çalışma, CARIES-QC'nin Türkçe'ye çevirme ve kültürel uyarlamasının yanı sıra, Türkçe konuşan çocuklar üzerinde güvenilirliğini ve geçerliliğini belirlemeyi amaçlamaktadır. CARIES-QC/T öncelikle uluslararası yönergelere göre çevrildi ve uyarlaması tamamlandı. Daha sonra, geçerlilik ve güvenilirlik özelliklerini değerlendirmek için diş çürüğü olan 5-15 yaşları arasında toplam 307 çocuk ölçeği yanıtladı. CARIES-QC/T'nin güvenilirliği, iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenilirliği ile araştırıldı. İç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach's alpha kullanılarak ölçüldü. Gruplar arası korelasyon katsayısı (ICC) ile test-tekrar test güvenilirliğini değerlendirmek için 50 çocuk ölçeği tekrar yanıtladı. CARIES-QC/T'nin geçerliliğini analiz etmek için kültürler arası geçerlilik ve yakınsak geçerlilik araştırıldı. Kültürler arası geçerlilik için, doğrulayıcı faktör analizi (CFA) kullanıldı. Yakınsak geçerlilik, soru puanları ile küresel soru puanları ilişkilendirilerek değerlendirildi. CARIES-QC/T'nin Cronbach alfa değeri 0,942 ve gruplar arası korelasyon katsayısı (ICC) 0,918 olarak bulgulandı. CARIES-QC/T'nin maddeler arası korelasyon katsayıları 0,251 ile 0,675 arasında değişmektedir. Model uyum parametreleri ki-kare/ DF=4,50; RMSEA=0,10; GFI=0,870; CFI=0,896 ve TLI=0,873 olarak bulgulandı. Yakınsak geçerlilik, genel soru ile mükemmel düzeyde bir korelasyon gösterdi (rs= 0,937). CARIES-QC/T, tüm testlerde iyi bir güvenilirlik ve geçerlilik sergilemiştir. CARIES-QC/T, Türkçe konuşan çocuklarda ağız sağlığı ile ilgili yaşam kalitesini değerlendirmek için kullanılabilir.