Oral glukoz tolerans testi esnasında maternal glukoz alımının fetoplasental kan akımı ve fetal karaciğer kan dolaşımına etkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF ÇETİN

Danışman: DENİZ KARÇAALTINCABA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gestasyonel diyabetes mellitus (GDM), gebelikle başlayan, daha önce tanı almamış hastalarda glukoz intoleransı olarak tanımlanır ve artmış makrozomi riski ile birliktedir. Fetal karaciğer kan akımı ise fetal büyümenin düzenlenmesinde rol oynamaktadır. Karaciğere giden kan akımının artması ile mitotik aktivite ve insülin benzeri büyüme faktörlerinin hepatik sekresyonu artmaktadır. Çalışmamızda Ultrasonografik Doppler incelemesi kullanılarak glukoz alımının fetoplasental ve fetal karaciğer akımı üzerindeki etkilerinin incelenmesi ve GDM olan annelerde farklılık olup olmadığının değerlendirilmesi hedeflendi. Prospektif kohort olarak dizayn edilen çalışmaya Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, rutin kontrol amaçlı başvuran 18-40 yaş arası, tekil gebeliği olan 29 GDM, 123 kontrol olmak üzere 152 gebe dahil edilmiştir. Tüm gruplardaki gebelerin fetal biyometrik ve Doppler ölçümleri 24-28. gebelik haftaları arası alınmış ve kaydedilmiştir. Doppler ölçümleri açlık ve OGTT sonrası 1. Saatte olmak üzere 2 kere yapılmıştır. Ortalama yaş kontrol grubunda 29.31±4.41, GDM grubunda 32.55±5.32idi (p=0,001). Çalışmamızda tüm hastalarda açlık durumuna kıyasla OGTT sonrası 1. Saatte UV, MPV, TKC, UVKC akımı artmış olarak saptanırken (p<0.01, p<0.01, p<0.01, p<0.01), DVŞO, MPVFO ise açlık durumuna göre azalmış olarak bulunmuştur (p<0,001, p<0.01). GDM grubunda, kontrole grubuna kıyasla 1.saat TKC, UVKC değerleri istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olarak izlenirken (p=0,042, p=0,032) 1. Saat DVŞO değeri GDM'li grupta kontrol grubuna oranla belirgin şekilde azalmış olarak izlenmiştir (p=0,021). Çalışmamızda GDM ve kontrol grubunda açlık ile 1. saat durumunda ölçülen UV, DV, MPV, TKC, UVKC akımı ve DVŞO ile Ac Z skoru, HbA1c ve GBAK arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmamıştır. Glukoz alımı sonrasında fetüsta umbilikal ven kan akımı ve karaciğer perfüzyonu ve fraksiyonu artmakta ve duktus venozusa giden kan akımı ise azalmaktadır. Bu etki GDM'li hastalarda normale göre çok daha belirgin olmaktadır. Bu da GDM'li fetuslarda izlenen makrozomiye yol açabilecek bir durum olarak yorumlanmıştır.