Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan sıçanlarda aralıklı açlık ve batı tarzı diyetinin hastalık belirteçleri ile ilişkilerinin karşılaştırılması

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkat süresinin kısalığı, aşırı hareketlilik ve dürtüsellikle karakterize bir nöro-gelişimsel bozukluktur. Bu çalışmada, zaman kısıtlı beslenme (günlük 8 saatlik standart yem tüketimi) ve batı tarzı diyetin (%15,8 protein, %39,1 yağ, %45,1 karbonhidrat) DEHB üzerindeki etkileri karşılaştırılmıştır. Çalışmaya dahil edilen 40 erkek Wistar albino ratın 30'unda 6-Hidroksi Dopamin (6-OHDA) yöntemiyle DEHB oluşturulmuş, hastalık davranış testleriyle doğrulanmıştır. İki haftalık doğrulama sürecinin ardından, DEHB grupları batı tarzı diyet (BTD), zaman kısıtlı beslenme (TRF) ve hiperaktif kontrol (HK) olarak ayrılmış, diğer 10 rat kör kontrol (KK) grubunu oluşturmuştur. Sekiz haftalık beslenme süreci sonunda BTD grubunun ağırlık (422,1 ± 55,03 g) ve BKİ değerleri diğer gruplardan anlamlı derecede yüksek bulunmuş, TRF grubunun Lee İndeksi ve BKİ'si deney sonunda en yüksek değerlere ulaşmıştır (p<0,05). Açık alan testlerinde, BTD grubu diğer gruplara kıyasla en fazla mesafe kat etmiş (23,1 ± 0,49 m) ve merkeze giriş sayıları ile merkezde geçirilen süre açısından TRF ve KK gruplarından anlamlı şekilde farklılık göstermiştir (p<0,05). Yükseltilmiş artı labirent testlerinde, TRF ve HK gruplarının açık kollarda daha fazla zaman geçirdiği ve BTD grubundan daha fazla giriş yaptığı gözlenirken, KK grubu en erken açık kola giriş yapan grup olmuştur (p<0,05). LABORAS testlerinde, BTD grubunun lokomotor süre (39,33 ± 19,81 dk) ve şaha kalkma sayısının en yüksek olduğu, buna karşın deney süresince lokomosyon süresinin azaldığı görülmüştür. TRF grubunda tımarlanma sayısı azalırken, HK grubunda bu sayı artış göstermiştir (p<0,05). Yem tüketimi açısından BTD grubunun sürekli artış gösterdiği, TRF grubunun ise son haftalarda düşüş eğiliminde olduğu gözlenmiş ve gruplar arasında anlamlı fark oluşmuştur (p<0,05). Sonuç olarak batı tarzı diyetin DEHB belirteçlerini artırdığı, zaman kısıtlı beslenmenin ise semptomları hafiflettiği ancak hastalığı tamamen ortadan kaldırmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelime: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Zaman kısıtlı beslenme = Time restricted eating