​Fen öğretiminde eğitim koçluğunun fene yönelik motivasyon ile başarıya etkisi ve eğitim koçluğuna yönelik öğrenci görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE DİDAR UÇAŞ

Danışman: Halil İbrahim Yıldırım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma fen öğretiminde eğitim koçluğunun kullanılmasının ortaokul 7. Sınıf öğrencilerinin fen dersine yönelik motivasyon ile başarı düzeylerine nasıl bir etkisi olduğunu belirlemek ve öğrencilerin eğitim koçluğuna yönelik görüşlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2023-2024 öğretim yılında Kırıkkale ilinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiş ve 14 hafta sürmüştür. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde yarı deneysel yöntem, ön test son test kontrol gruplu deneysel desen uygulanmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde ise durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmada uygun örnekleme yöntemi ile örneklem belirlenmiştir. 7. sınıf şubelerinden kontrol ve deney grubu belirlenmiştir. Kontrol ve deney grubunda 30'ar öğrenci yer almıştır. Öğrencilerin fene yönelik motivasyon düzeyleri Dede ve Yaman (2008) tarafından geliştirilen "Fene Yönelik Motivasyon Ölçeği" ile belirlenmiştir. Öğrencilerin başarı düzeyi araştırmacı tarafından geliştirilen "Fen Dersi Başarı Testi" ile ölçülmüştür. Ayrıca öğrencilerin deneysel işlem sürecinin sonunda fen başarılarındaki değişim I. ve II. dönem fen dersi not ortalamalarının karşılaştırılmasıyla da incelenmiştir. Kontrol grubunda deneysel bir işlem uygulanmamış, Fen Bilimleri Dersi öğretim programına uygun, öğrenci merkezli fen öğretimi gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda da kontrol grubundaki öğretime paralel olarak öğretim yapılırken, öğretimin dışında eğitim koçluğu uygulamalarına yer verilmiştir. Deney grubundaki öğrencilerle her hafta 20'şer dakikalık yüz yüze eğitim koçluğu uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Eğitim koçluğu uygulamaları ile deney grubu öğrencilerinin kendilerini tanımaları sağlanmış, fen öğrenmeye yönelik motivasyon ve sosyal gelişimlerinin artmasına, aktif öğrenme alışkanlığı kazanmalarına ve fen dersi başarılarının artmasına çalışılmıştır. Bu amaçla eğitim koçluğu uygulamalarında deney grubu öğrencilerine gerekli yönlendirmeler yapılmıştır. Motivasyon ölçeği ve başarı testi ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde Bağımsız Gruplar İçin t-Testi ve Bağımlı Gruplar İçin t-Testi, nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın başında kontrol ve deney grubunun motivasyon düzeyleri benzerken, araştırmanın sonunda deney grubu öğrencilerinin motivasyon düzeyleri kontrol grubu öğrencilerinden anlamlı seviyede daha yüksektir. Araştırma sürecinde deney grubunun motivasyon düzeyinde anlamlı bir artış gerçekleşirken, kontrol grubunun motivasyon düzeyi üzerinde anlamlı bir artış gerçekleşmemiştir. Araştırmanın başında kontrol ve deney grubunun fen dersi başarıları ve I. dönem fen dersi puan ortalaması düzeyleri benzerken, araştırmanın sonunda deney grubunun fen dersi başarıları ve II. dönem fen dersi puan ortalaması kontrol grubundan anlamlı seviyede daha yüksektir. Araştırma sürecinde deney ve kontrol grubunun fen dersi başarı testi puanlarında anlamlı bir artış gerçekleşmiştir. Ancak deney grubunun dönem sonunda fen dersi not ortalaması anlamlı seviyede artarken, kontrol grubunun not ortalamasında anlamlı bir artış gerçekleşmemiştir. Bu sonuçlar fen öğretiminde eğitim koçluğu kullanılmasının öğrencilerin fene yönelik motivasyonlarının ve başarılarının gelişimine anlamlı seviyede katkısı olduğunu göstermektedir. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin fen öğretiminde eğitim koçluğu kullanılmasına yönelik görüşlerinin analizi sonucunda, deney grubu öğrencilerinin fen öğretiminde eğitim koçluğu kullanılmasına yönelik olumlu görüşlerinin olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlara dayanarak öğrenme – öğretme sürecinde eğitim koçluğuna da yer verilmesi gerektiği önerilebilir.