Sağlık çalışanlarında besin ve ilaç etkileşimi bilgi düzeyini saptamaya yönelik ölçek geliştirme çalışması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA FEVZİ KARAGÖZ

Danışman: MAKBULE GEZMEN KARADAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, sağlık çalışanlarının besin ve ilaç etkileşimi bilgi düzeyini saptamaya yönelik ölçek geliştirilmesi amacıyla planlanmıştır. Ölçek geliştirilirken geçerlik ve güvenirlik ile ilgili analizler kullanılmıştır. Çalışma her meslek grubundan 50 kişi olacak şekilde hekim, hemşire, diyetisyen ve eczacılar olmak üzere toplamda 200 kişi üzerinde yürütülmüştür. Ölçeğin geçerliği, kapsam geçerliği ve madde analiziyle, güvenirliği ise Cronbach alfa katsayısı ile sağlanmıştır. Cronbach alfa katsayısı 0,787 bulunmuştur. Alfa katsayısı sonucuna göre oldukça güvenilir bir ölçektir. Madde analizi sonucunda 4 soru çıkarılmış ve ölçek 21 soruluk test olarak geliştirilmiştir. Madde güçlükleri 0,20 ile 0,96 arasında değişmektedir ve ölçeğin ortalama madde güçlüğü 0,61±0,18 olarak bulunmuştur. Bu sonuç ölçeğin kolaya yakın orta zorluk derecesinde olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak besin ve ilaç etkileşimi bilgi düzeyi ölçeği "Doğru", "Yanlış" ve "Bilmiyorum" seçeneklerinden oluşan 21 soruluk ölçek haline gelmiştir. Doğru olan yanıtlar 1 (bir), yanlış olan ve bilinmediği belirtilen yanıtlar için 0 (sıfır) puan verilmektedir. Ölçeğin değerlendirilmesi 21 sorunun çeyrek değerlere göre sınıflandırılmasıyla yapılacaktır. Ölçek sonucunda çalışanın bilgi düzeyi hakkında aldığı puana göre "düşük, orta, iyi ve çok iyi" şeklinde değerlendirme yapılabilecektir. En yüksek ölçek puanını hekimler almıştır (medyan=15). Katılımcıların mesleklerine göre ölçek puanı medyan sonuçlarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmış (p=0,001), eğitim durumuna ve çalışma süresine göre anlamlı fark olmadığı (p>0,05) bulunmuştur. Meslek gruplarında cinsiyetler arası aldıkları ölçek puanı açısından istatistiksel fark görülmemiştir (p>0,05). Ayrıca çalışma süresi ile ölçek puanı arasında negatif ilişki olduğu görülmüştür (r= -0,054, p>0,05). Besin ve ilaç etkileşimi bilgi düzeyini saptamaya yönelik bir ölçek bulunmadığından geliştirilen bu ölçek daha büyük gruplara uygulanarak besin ve ilaç etkileşimi bilgi düzeyi saptama çalışmaları artırılmalıdır.