2008-2022 yılları arasında fen bilgisi eğitiminde sosyobilimsel konular üzerine yayınlanmış lisansüstü tezlerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEYDA SEVGİLİ

Danışman: Mahmut Selvi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı fen bilgisi öğretmenliği bilim dalında sosyobilimsel konular alanında çalışılmış olan tezlerin içerikleri hakkında bilgi vermek ve bu bilgiler ışığında gelecekte yapılacak çalışmalara yol göstermektir. Bu amaçla Türkiye'de fen bilgisi öğretmenliği alanında sosyobilimsel konular üzerine 2008-2022 yılları aralığında çalışılmış olan, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ulusal tez merkezinde erişime açılmış 39 adet yüksek lisans ve 15 doktora tezi olmak üzere 54 adet lisansüstü çalışmaya ulaşılmıştır. Tez inceleme üzerine daha önce yapılmış içerik analizi çalışmalarından oluşturulan kategoriler dikkate alınarak araştırmacı tarafından oluşturulan "Tez İnceleme Formu" kullanılarak çalışmalar incelenmiştir. Bu araştırmada tezlerin çalışıldığı yıl, çalışma yapılan üniversite, araştırma konusu, incelenen konu, çalışmayı yapan kişinin cinsiyeti, çalışılan örneklem büyüklüğü ve örneklem seçim yöntemi, araştırmada kullanılan çalışma yöntemi, araştırmanın deseni, veri analiz teknikleri, veri toplama araçları, çalışma grubu ve tezin dili açısından incelenmiştir. Araştırma verileri doküman analizi yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir ve elde edilen bulgular frekans, yüzde ve tablolarla sunulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre fen bilgisi eğitiminde sosyobilimsel konular üzerine yayınlanmış lisansüstü çalışmalarda daha çok; Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde çalışma yapıldığı, çalışma dilinin Türkçe, kadın araştırmacıların konu üzerine yoğunlaştığı, üniversite öğrencileriyle, örneklem büyüklüğünün 0-50 arasında tercih edildiği, örnekleme yönteminin seçkisiz olmayan örnekleme yönteminden amaca bağlı örnekleme olduğu, konuların genel olarak sosyobilimsel başlık altında toplantığı, konu alanı olarak "Tutum" üzerinde çalışıldığı, nitel araştırma yöntemlerinin tercih edildiği, veri toplama aracı olarak ölçeğin kullanıldığı ve veri analizinde nitel veri analizi yönteminin kullanıldığı görülmüştür. Fen eğitiminde sosyobilimsel konular üzerine çalışacak araştırmacıların faydalanması için, kaynakça analizi yapılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular ve sonuçlara dayanarak fen eğitiminde sosyobilimsel konularda yeni araştırma yapacak araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.