Motorinin özelliklerinin katkı maddeleriyle geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UĞUR KARAKAYA

Danışman: METİN GÜRÜ

Özet:

MOTORİNİN ÖZELLİKLERİNİN KATKI MADDELERİYLE GELİŞTİRİLMESİ ( Yûsek Lisans Tezi ) Uğur KARAKAYA GAZI ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 2000 ÖZET Motorin ham petrolün damıtılması esnasında 230 - 360 °C kaynama aralığında alman beyaz ürünlerin en ağın olan üçüncü ana üründür. Yakıt olarak piyasaya sürülen motorin, destilasyon aralığının yüksek olması sebebiyle birçok problemi de beraberinde getirmektedir. Motorin seçiminde dikkat edilecek en önemli husus pompalanabileceği en düşük sıcaklıktır. Seçilen motorinin pompalama sıcaklığında akıcı olması istenir ve akışkanlık yakıtın viskozite, kristallerime ve donma noktası özellikleri ile ilgilidir. Motorinde viskozite ve donma noktasının yüksek olması yakıtın pompalanması esnasmda flitre tıkamasına yol açarak kullanım aralığını sınırlamaktadır. Önemli bir dezavantaj olan bu durum, motorinin akaryakıtlar içerisinde en ağır ürün olması dolayısıyla içindeki vaks miktarının yüksek ve karbon zmcirinin uzun olmasmdan kaynaklanmaktadır. Bu çalışmada, motorinin kullanım alanını sınırlayan özelliklerin iyileştirilmesinde en etkili olan katkı maddesi tespit edilmeye çalışılmıştır. TLC ÎTteSEKÖĞRETIM KURULuMn, Mg, Cu ve Ca metallerinin organometalik bileşikleri sentezlenerek çözeltileri hazırlanmıştır. Motorinin donma noktasını en fazla düşüren katkı maddesinin türü, optimum dozlama oram ve diğer performans etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan deneyler sonucunda en yüksek donma noktası düşüşünü sağlayan katkı maddesinin organometalik mangan çözeltisi olduğu ve optimum dozlama oram olan 54,2 ^ımol Mn / L motorin oranında donma noktasındaki düşüşün 12,4 °C olduğu tespit edilmiştir. Katkısız motorinin setan sayısı 46,22 iken optimum dozlama oranındaki motorinin setan sayısının 48,68 olarak tespit edilmiştir. Ayrıca organometalik manganın motorinin viskozitesini, alevlenme noktasını düşürdüğü ve egzoz gazı içeriğini iyileştirdiği belirlenmiştir. Ca, Mg ve Cu metallerinin organik bileşikleri ise mangan bileşikleri ile kıyaslandığında donma noktası düşüşünü arttırmada etkisinin çok fazla olmadığı sonucuna varılmıştır. Bilim Kodu Anahtar Kelimeler Sayfa Adedi Tez Yöneticisi 603.03.00 Motorin katkı maddesi, setan sayısı, dizel indeks 69 Yrd. Doç. Dr. Metin Gürü