İlkokul Öğrencilerinin Okuma Alışkanlığı Kazanmasında Rolü Olan Değişkenlerin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Zeynep Ünsal
Danışman: Serkan Düzgün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma ilkokul öğrencilerinin okuma alışkanlığını kazanmasına yönelik sınıf öğretmenlerinin, okul müdürlerinin ve öğrenci velilerinin görüşlerini alarak bu görüşler doğrultusunda var olan durumu ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 Eğitim Öğretim yılında Ankara ilinin Çubuk ilçesinde bulunan 18 kamu ilkokulunda görev yapan sınıf öğretmenleri ve okul müdürleri ile bu ilkokullarda öğrenim gören öğrencilerin velileri oluşturmaktadır. Her okuldan en az 1 öğretmen olmak üzere toplam 40 sınıf öğretmeni, 11 okul müdürü ve 18 veli ile gönüllülük esası gözetilerek yüz yüze görüşmeler yoluyla veriler toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma için Gazi Üniversitesi Etik Kurulu'ndan onay alınmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile kullanılarak analiz edilmiştir. Kodlama yoluyla veriler kavramsallaştırılarak ortaya çıkan kavramlara göre mantıklı bir biçimde düzenlenip tema örüntüleri oluşturulmuştur. Bu araştırmanın sonucunda ebeveynlerin okumaya karşı yaklaşımlarının öğrencilerin okuma alışkanlığını etkilediği görülmüştür. İlkokul öğrencilerine okuma alışkanlığı kazandırmada ailenin önemli bir rolü olduğu, kitap okuma davranışının model olma yoluyla alışkanlık haline getirilebildiği vurgulanmıştır. Bununla birlikte öğretmenlerin, öğrencilere okuma alışkanlığı kazandırmaya yönelik çeşitli stratejiler uyguladıkları görülmüştür. Öğretmenlerin öğrencilere okuma bilinci kazandırarak okumayı alışkanlık haline getirmeye yönelik yaptıkları etkinliklerin rolü büyüktür. Bu bağlamda öğretmenlerin, okuma davranışını; severek isteyerek yapılan bir eyleme dönüştürmelerinin okuma alışkanlığı kazandırmada önemli bir etken olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenleri ve okul müdürleri kütüphaneleri önemli bir kaynak olarak görmektedir. Sınıf ve okul kitaplıkları oluşturma yönünde aktif çaba göstermektedir. Aynı zamanda öğrencilerin ilçe kütüphanelerinden faydalanmaları için velileri yönlendirmektedir. Kitap çeşitliliği ve okuma materyallerinin seçimi öğretmenlerin öncelikleri arasındadır. Velilerin okuma alışkanlığı kazandırma noktasında öğretmenlerin görüşlerini, tavsiyelerini, yönlendirmelerini önemsedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin, velilerin, okul yöneticilerinin görüşlerine göre okumanın küçük yaşlardan itibaren alışkanlık haline getirilmesi, sürdürülebilirlik bakımından önem taşımaktadır. ldurulacaktır.