Migren hastalarında otistik özellikler ve duyusal profilin migren şiddeti, anksiyete duyarlılığı, anksiyete ve depresyon şiddeti üzerine olan etkisi

NUR NİHAL TÜRKEL

Migren hastalarında otistik özellikler ve duyusal profilin migren şiddeti, anksiyete duyarlılığı, anksiyete ve depresyon şiddeti üzerine olan etkisi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NUR NİHAL TÜRKEL

Danışman: ASLI KURUOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Arka Plan: Migren ve Otizm Spektrum Bozukluğu her ikisi de beyinde yaygın değişimlere neden olmakla birlikte her iki hastalık da duyusal uyaranlara artmış duyarlılıkla karakterize beyin durumlarıdır. İlgili literatür incelendiğinde otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerde daha fazla migren yaygınlığı gösterilmiştir. Ancak literatürde migren hastalarında otistik özelliklerin migren hastalığına bağlı yeti yitimini, depresyonu ve anksiyeteyi inceleyen çalışmalar bulunmamaktadır. Amaç: Bu çalışmanın amacı migren hastaları ile sağlıklı kontrol gurubu arasında otistik özellikler, duyu profili arası, anksiyete duyarlılığı, depresyon ve anksiyete arasındaki farkları anlamak ve migrenli hasta grubunda duyu profili ve otistik özelliklerin migrene bağlı yeti yitimi anksiyete ve depresyonla olan ilişkisini incelemektir. Yöntem: Çalışmaya 169 migren hastası 112 yaş cinsiyet eğitim durumu açısından eşleştirilmiş sağlıklı kontrol grubu alınmış ve katılımcılara Otizm Spektrum Anketi (OSA), Anksiyete Duyarlılığı Anketi (ADÖ), Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HAD), Baş Ağrısı Yeti Yitimi Ölçeği ( HIT-6) ve Dunn Yetişkin Adolesan Duyu Profili Ölçeği verilmiştir. İkili gruplar arasında kıyaslamalar için bağımsız örneklem t testi, değişkenler arasında ilişkiyi göstermek için korelasyon analizleri ve bağımlı değişkenlerin bağımsız değişkenler üzerine etkisini değerlendirmek için regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Migren tanılı hasta grubunda OSA toplam ve OSA alt ölçeklerinden ayrıntıya dikkat, dikkati kaydırabilme ve sosyal beceri alt ölçekleri anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Yine migrenli hasta grubunda duyusal hassasiyet, duyusal kaçınma ve düşük kayıt duyu modaliteleri daha yüksek oranda görülmüştür. Migrenli hasta grubunda ayrıntıya dikkat ve duyusal hassasiyetin baş ağrısı yeti yitimindeki değişimleri öngördüğü, duyusal hassasiyet, duyusal arayış, düşük kayıt duyu modaliteleri ile sosyal beceri alt ölçeğinin migren hastalarında depresyonu yordadığı, duyusal hassasiyet, anksiyete duyarlılığı bilişsel alt ölçeği ve düşük kayıt duyu modalitelerinin migren hastalarında anksiyeteyi yordadığı gösterilmiştir. Sonuç: Migren hastalarında otistik özellikler sağlıklı kontrol grubuna göre daha fazla görülmekte ve otistik özellikler baş ağrısına bağlı yeti yitimi ve depresyonu öngörmektedir.