Premolar dişlere uygulanan endokron restorasyonlarda farklı preparasyon çeşitlerinin dişte oluşturduğu kuvvet dağılımının sonlu elemanlar kuvvet analizi ile incelenmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEK NİHAN ÖZKAN
Danışman: ÖMER SUAT YALUĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, premolar dişlerin endokron restorasyonlarda farklı preparasyon çeşitlerine dikey ve oblik kuvvetler uygulandığında diş dokularında ve restorasyonda oluşan kuvvet dağılımlarını, üç boyutlu sonlu elemanlar stres analiz yöntemi kullanarak değerlendirmektir. Bu çalışma Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi ve Tinus Mühendislik iş birliği ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada iki farklı kenar bitim sınırı, iki farklı intrapulpal derinlik ve iki farklı kuvvet çeşidi modellenerek sanal ortamda toplam sekiz adet model oluşturulmuştur. Üç boyutlu ağ yapısının düzenlenmesi ve matematiksel anlamda uygun katı ağ yapısına dönüştürülmesi, üç boyutlu SESA modellerinin oluşturulması ve analiz işlemi; 2.50 GHz saat hızında 11th Gen Intel® Core™ i9-11900 işlemcili, 64 GB ECC belleğe sahip bir bilgisayarda gerçekleştirildi. Tomografi verisinden kemik modelin elde edilmesi, 3DSlicer yazılımında yapıldı. Maksiller sol birinci premolar dişin, Wheeler diş atlasında bulunan farklı açıdaki görüntüleri kullanılarak sonlu elemanlar geometrik modellemesi yapıldı. Diş dokuları mine, dentin, periodontal ligament, kortikal ve spongioz kemik olarak modellendi. Restorasyon için gütaperka, rezin siman, kompozit rezin ve hibrit seramik (VITA Enamic®; VITA Zahnfabrik, Almanya) materyalleri modellendi. Oluşturulan modellere oklüzal yüzeyde 3 noktadan dikey olarak ve bir noktadan oblik olarak 300 N kuvvet uygulandı. Her bir modelin stres dağılımı 3 boyutlu sonlu elemanlar stres analizi (SESA) ile incelendi. Endokron, dentin, mine, ve rezin simana ait von Mises stresleri (VMS) ile maksimum asal gerilimler renkli görüntüler kullanılarak değerlendirildi. Analiz sonucunda intrapulpal derinliğin azalmasının rezin simanda ve restorasyonda VMS ve maksimum asal gerilme değerlerini düşürdüğü gözlendi. Preparasyonda ferrule oluşturulmasının ise restorasyon-diş ara yüzeyinde daha geniş temas yüzeyi oluşturup stresi azaltarak, daha dengeli dağılım sağladığını gözlendi. Oblik yüklemede, vertikal yükleme grubuna göre mine, rezin siman, dentin ve restorasyonda daha yüksek stresler oluştuğu gözlendi. Premolar dişlerde shoulder kenar tasarımı mine dokusunda stresin daha düşük olmasını ve daha dengeli dağılmasını sağlarken, 3 mm intrapulpal derinlik ile uygulanması restorasyon ve rezin simanda görülen VMS'i düşürmüştür. 5 mm intrapulpal derinlik ise diş dokusuna aktarılan stresleri azaltmıştır. Dentin dokusu ise bu parametrelerden sınırlı olarak etkilenmiştir.