Perkütan Translüminal Anjiyoplasti Yapılacak Hastalarda Uygulanan Rejyonel Anestezi Yönteminin Doku Oksijenizasyonu Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RECEP BEDİRHAN KESKİN
Danışman: Demet Coşkun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda elektif tek taraflı perkütan translüminal anjiyoplasti yapılacak hastalarda rejyonel anestezi yöntemi olarak uygulanan popliteal blok sonrası bloklu ekstremitede oluşan motor ve sensorial bloğun niteliğini; bloğun doku oksijenasyon değerleri, ekstremite cilt sıcaklığı, intraoperatif analjezik ihtiyacı ve hasta - cerrah memnuniyeti üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık. Yöntem: Çalışmamıza intermittan kladikasyo ve kronik ekstremite bacak iskemisi nedeniyle başvuran ve Gazi Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı DSA Ünitesi'nde periferik arter hastalığı tedavi yöntemi olarak endovasküler revaskülarizasyon işlemi uygulanan 70 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, eşlik eden komorbid hastalıkları, PTA işlemine ve lezyona ait detaylar kaydedildi. Hastalar rastgele olarak popliteal blok grubu (Grup P) ve bloksuz grup (Grup B) olarak ikiye ayrıldı. Grup P'deki hastalara sinir stimülatörü ve ultrasonografi ile birlikte 1:1:1 oranlarında %2 lidokain, %0,5 bupivakain ve %0,9 NaCl içeren 30 ml lokal anestetik solüsyonu kullanılarak popliteal blok uygulandı. Periferik sinir bloğu uygulanması öncesi (bazal) ve takip eden 30 dakika boyunca hastaların hemodinamik verileri, VAS skoru ile birlikte hem bloklu ve bloksuz ekstremitede doku oksijenizasyon değerleri (rSO2), cilt sıcaklığı iki taraf için de kaydedildi. Bloklu tarafta her 5 dk'da bir 30 dk boyunca sensorial blok niteliği ve motor blok niteliği değerlendirildi. Tüm hastaların hemodinamik parametreleri, her iki alt ekstremiteden ölçülen doku oksijenizasyon değerleri ile cilt sıcaklığı PTA işlemi süresince her 5 dk'da bir kaydedilmeye devam edildi. PTA işlemi sonrası hastaların ve cerrahların memnuniyet düzeyleri Likert skalasıyla değerlendirildi. Bulgular: Popliteal blok grubunda, VAS skoru blok uygulama sonrası 5. dk'dan itibaren tüm ölçüm zamanlarında ilk başvuru değerine göre anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Popliteal blok grubunda; blok uygulanan ekstremitede bloksuz tarafa göre NIRS değerleri blok uygulandıktan sonra 15.dk'dan itibaren (15, 20, 25 ve 30.dakika), cilt sıcaklık değerleri 20.dk'dan itibaren (20, 25 ve 30.dakika), ∆NIRS değerleri tüm ölçüm dönemlerinde (5, 10, 15, 20, 25 ve 30.dakika) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. PTA işlemi süresince gruplar arası işlem yapılan taraftaki NIRS değerleri karşılaştırıldığında, ilk başvuru anında birbirine yakın değerlerde ve istatistiksel yönden anlamlı bir fark yok iken; PTA işlemi başlangıcında ve 20.dk'ya kadar olan ölçüm zamanlarında popliteal blok grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. PTA işlemi sonunda işlem yapılan taraftaki NIRS değerlerindeki bu yükseklik devam etmesine karşın fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Gruplar kendi içinde zamana göre değerlendirildiğinde hem popliteal blok grubunda hem bloksuz grupta PTA işlem sonu işlem yapılan taraftaki NIRS değerleri, ilk başvuru ve PTA işlem başlangıç değerlerine göre anlamlı düzeyde daha yüksek belirlenmiştir. PTA işlemi süresince gruplar arası cilt sıcaklık değerleri karşılaştırıldığında işlem yapılan taraftaki sıcaklık değerleri arasında anlamlı fark yok iken, işlem yapılmayan tarafta popliteal blok grubunda kontrolden 50.dk'ya kadar, bloksuz gruba göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlenmiştir. Gruplar arasında cerrah memnuniyeti açısından anlamlı fark bulunamamışken; hasta memnuniyeti açısından popliteal blok grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Sonuç: Perkütan translüminal anjiyoplasti yapılacak hastalarda uyguladığımız rejyonel anestezi, hastanın ağrısını geçirerek hasta ve cerrah açısından işlemin daha konforlu bir şekilde yapılmasını sağlamanın yanı sıra doku oksijenizasyonunu da işlem yapılmadan önce belirgin bir şekilde arttırmaktadır. Ortaya çıkan bu olumlu etkinin periferik arter hastalığının tedavisindeki yeri ve sağlayacağı katkının belirlenmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Perkütan translüminal anjiyoplasti, rejyonel anestezi, doku oksijenizasyonu