Ergenlerin yeme davranışları ile öz-duyarlık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, AİLE EKONOMİSİ VE BESLENME EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NERGİS ALTUN
Danışman: Leyla Özgen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın amacı ergenlerin yeme davranışları ile öz-duyarlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışma grubunu Bursa ili Osmangazi İlçesine bağlı ortaöğretim kurumlarından 15 yaş altı (13,14 ve 15), 15 yaş ve üzeri (15,16,17) öğrenciler alınmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılarak, 202 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak: "Hollanda Yeme Davranışı Anketi", "Öz-Duyarlık Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Ergenlerin %87,6'sının kız, %12,4'ünün ise erkek olduğu tespit edilmiştir. Ergenlerin yeme davranışı ölçeği toplam puanı ve alt boyutlarına ilişkin puanlar ile öz-duyarlık ölçeği toplam puanı ve alt boyutlarına ilişkin puanlar arasında, öz-sevecenlik ile duygusal yeme ve kısıtlayıcı yeme alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Öz-yargılama alt boyutu ile kısıtlayıcı ve dışsal yeme alt boyutları arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Bilinçli farkındalık ile duygusal yeme alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken bilinçli farkındalık alt boyutu ile kısıtlayıcı yeme, dışsal yeme alt boyutları ve yeme davranışları toplam puanları arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İzolasyon alt boyutu ile duygusal yeme alt boyutu arasındaki ilişki anlamsız iken, kısıtlayıcı, dışsal yeme alt boyutu ve yeme davranışları toplam puanı arasında anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Bilinçlilik alt boyutu ile duygusal yeme alt boyutu arasında ise kısıtlayıcı yeme alt boyutu ve yeme davranışları toplam puanları arasındaki ilişki anlamsız, iken dışsal yeme alt boyutu arasında ise anlamlı, bir ilişki olduğu saptanmıştır. Öz-duyarlığı yüksek bireyler, yaşadıkları yetersizlik ya da başarısızlık durumlarında kendilerine yargısız bir kabulle karşıladıkları, yeme davranışlarında ise daha sağlıklı davranışlar gösterdikleri bulunmuştur. Sonuçta, ergenlerin yeme davranışları ile öz-duyarlık arasındaki ilişkiyi inceleyecek çalışmalarda alan yazını olması açısından önemlidir.