Hemşirelerde öz aşkınlık ve bilişsel esnekliğin depresyon düzeyi üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEVVAL YEYİT

Danışman: Merve Kızılırmak Tatu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada hemşirelerde öz aşkınlık ve bilişsel esnekliğin depresyon belirti düzeyi üzerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan 354 hemşire oluşturmuştur. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Öz Aşkınlık Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Beck Depresyon Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, t testi, tek yönlü varyans analizi, welch testi, post hoc çoklu karşılaştırma testleri, pearson korelasyon, spearman korelasyon ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Bu çalışmada, hemşirelerin Öz Aşkınlık Ölçeği puanı 46,86±6,38, Bilişsel Esneklik Envanteri puanı 74,89±9,39 ve Beck Depresyon Envanteri puanı 9,14±6,72 olarak belirlenmiştir. Tanıtıcı özellikler (düşük ekonomik durum, hemşirelik mesleğini isteyerek seçmeme, acil serviste çalışma, dâhili klinikte çalışma, cerrahi klinikte çalışma, hemşire olarak çalışırken sorunlarla baş edememe ve sorunlarla baş etmede sosyal destek almama) ile öz aşkınlık ve bilişsel esneklik puanları, hemşirelerin depresyon belirti düzeyine ilişkin toplam varyansın %27,8'ini açıklamaktadır. Sonuç olarak, hemşirelerin öz aşkınlık ve bilişsel esneklik düzeyinin artması depresyon belirti düzeyini azaltmaktadır. Hemşireler için öz aşkınlık ve bilişsel esneklik özellikleri geliştirmeye yönelik müdahale çalışmalarının planlanması ve uygulanması, bu müdahalelerin depresyon belirti düzeyi üzerindeki etkisinin incelenmesi önerilmektedir.