Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde elektronik dinletilerin dinlediğini anlama başarısı ve dinleme kaygısına etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RİFAT RAMAZAN BERK

Danışman: FATMA AÇIK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Elektronik dinletiler (e-dinleti/podcast) dil öğretiminde/öğreniminde taşınabilir ve esnek dil öğretim materyalleri sunması açısından yenilikçi bir teknoloji olarak kabul edilmektedir. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dil becerilerinde özellikle dinleme becerisinde zorluklarla karşılaştığı bilinen bir gerçektir. Bu yüzden e-dinleti gibi yenilikçi teknolojik araçların dil eğitimi/öğretimi ortamlarına taşınması gerekmektedir. Bu çalışmada e-dinletilerin yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dinlediğini anlama başarısı ve dinleme kaygısına etkisi incelenmekte ayrıca öğrencilerin e-dinletilere/e-dinletilerle desteklenen dil öğretimine yönelik görüşleri ele alınmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu Afganistan'da yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B2 düzeyindeki 61 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı ardışık desen kullanılmıştır. Deney grubundaki öğrencilere altı hafta süreyle haftada bir kez e-dinleti gönderilmiştir. Kontrol grubundaki öğrenciler ise geleneksel yöntemlerle derslerine devam etmiştir. Veri toplama aracı olarak Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan "Türkçe Yeterlik Sınavı Dinleme Bölümü", "Yabancı Dilde Dinleme Kaygısı Ölçeği", "Katılımcı Tanıma Formu", "Görüş Formu" ve "Podcast Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımlı gruplar t-Testi ve MANOVA kullanılarak betimsel ve kestirimsel istatistikler yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular neticesinde dinlediğini anlama başarısı açısından deney grubundaki öğrencilerin kontrol grubundaki öğrencilerden daha başarılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin kaygı puanlarının kontrol grubundaki öğrencilerin kaygı puanlarından daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Ancak deney grubu lehine gözlenen bu sonucun istatistiki açıdan anlamlı sayılabilecek düzeyde olmadığı görülmüştür. Çalışma sonucunda öğrenciler e-dinletilerle ilgili genel olarak olumlu görüş bildirmişlerdir. Öğrenciler e-dinletilerin konularını, tasarım özelliklerini ve uygulama sürecini genel anlamda olumlu değerlendirmişlerdir. Bu çalışmanın sonuçları, e-dinletilerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğrencilerin dinlediğini anlama becerilerinin geliştirilmesinde kullanılabilecek etkili mobil destekli teknolojik bir araç olduğunu ortaya koymuştur.