Öğretmenlerin eğitim felsefesi eğilimlerinin incelenmesi (fen bilimleri öğretmenleri ile bir çalışma)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP TOKTA
Danışman: Melek Çakmak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, Fen Bilimleri öğretmenlerinin eğitim felsefesi eğilimlerini belirlemek ve bu eğilimlerini çeşitli değişkenlere (cinsiyet, mesleki kıdem, öğrenim durumu ve sınıf mevcudu) göre incelemektir. Betimsel modelde yürütülen bu çalışmada nicel ve nitel veri toplama süreçleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmada nicel veriler, Ankara ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı devlet ortaokullarında görev yapan 115 Fen Bilimleri öğretmeninden "Eğitim İnançları Ölçeği" aracılığıyla; nitel veriler ise 15 Fen Bilimleri öğretmeni ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Araştırmada Fen Bilimleri öğretmenlerinin eğitim felsefesi eğilimlerinin ölçeğe dayalı elde edilen veriler kısmının analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Beşli Likert tipi ölçekten elde edilen veriler Normallik Testi, t-Testi, ANOVA testi ile incelenmiştir. Araştırmada nicel verilerin analizi, Fen Bilimleri öğretmenlerinin genel olarak çağdaş eğitim felsefelerine eğilimli olduklarını, özellikle Varoluşçuluk ve İlerlemecilik eğitim felsefelerine daha fazla eğilim gösterdiklerini ortaya koymuştur. Bu sonuca ek olarak, öğretmenlerin eğitim felsefeleri eğilimlerinin; cinsiyet, mesleki kıdem, öğrenim durumu ve sınıf mevcudu değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaşmadığı belirlenmiştir. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilen nitel veriler ise içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Nicel sonuçlara benzer biçimde nitel verilerin analizi, Fen Bilimleri öğretmenlerinin İlerlemecilik eğitim felsefesine daha fazla eğilim gösterdiklerini ortaya koymuştur. Araştırmada ulaşılan nicel ve nitel veriler Fen Bilimleri öğretmenlerinin çağdaş eğitim felsefelerine daha yakın olduklarını göstermiştir. Bu sonuçlar aynı zamanda araştırmanın nicel ve nitel verilerinin birbirini desteklediğini göstermektedir. Araştırma sonuçları, öğretmen yetiştirme programlarında öğretmen adaylarının eğitim felsefesine yönelik farkındalıklarının oluşması, bunun için programlarda yer alan dersler kapsamında ilgili bilgi ve uygulamaların gözden geçirilmesi, son olarak da bu alanda yapılacak yeni araştırmaların tasarlanmasına yönelik dikkat çekici noktalara işaret etmektedir. Araştırma sonuçlarından hareketle, farklı kademelerde görev yapan öğretmenlerin eğitim felsefesi eğilimlerinin sınıf içi uygulamalarına yansımalarının belirlenmesine yönelik yapılacak yeni araştırmaların alanyazına önemli katkılar sağlayacağı öngörülebilir.