Otizm Spektrum Bozukluğu olan öğrencilere sosyal beceri öğretiminde fırsat öğretimi ve doğrudan öğretim yöntemlerinin etkililiğinin ve verimliliğinin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PENBE ÇAĞLA ÇAKAL

Danışman: Eylem Dayı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere sosyal beceri öğretiminde fırsat öğretimi ve doğrudan öğretim yöntemlerinin etkililik ve verimlilikleri karşılaştırılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri, katılımcı öğrencilerin selamlaşma ve izin isteme becerilerindeki düzeyi, bağımsız değişkenleri ise fırsat öğretimi ve doğrudan öğretim yöntemidir. Araştırmanın katılımcılarının yaşları 7-9 arasında değişen bir kız iki erkek öğrencidir. Araştırma tek denekli araştırma modellerinden uyarlamalı dönüşümlü uygulamalar modeline göre desenlenmiştir. Araştırmada ayrıca katılımcı öğrencilerin ebeveynlerinden ve sınıf öğretmenlerinden sosyal geçerlik verileri toplanmıştır. Araştırmanın etkililik bulguları fırsat öğretimi ve doğrudan öğretim yöntemlerinin otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilere sosyal beceri öğretiminde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Verimlilik bulguları incelendiğinde ise doğrudan öğretim yönteminin üç öğrencide de fırsat öğretimi yöntemine göre daha etkili olduğu belirlenmiştir. Katılımcı öğrencilerin edindikleri sosyal becerileri uygulama sona erdikten iki, üç ve beş hafta sonra sürdürdükleri ve farklı araç-gereç, kişi ve ortamlarda genelleyebildikleri bulgulanmıştır. Araştırmadan elde edilen sosyal geçerlik bulguları katılımcı öğrencilerin ebeveynleri ve sınıf öğretmenleri tarafından araştırmaya yönelik olumlu görüş sahibi olduklarını ortaya koymaktadır.